جراحیهای زانو
دلایل و درمانهای زانو درد
دلایل زانو درد اکثرا شامل آرتروز زانو، آسیب دیدگی رباطهای صلیبی، پارگی مینیسک زانو و عوامل دیگر است که خوشبختانه امروزه برای هر کدام از این مشکلات، درمانها و جراحیهای زانو توسط پزشکان متخصص ارائه میشود.
برای مثال یکی از درمانهای زانو، عمل رباط صلیبی است که توسط بهترین جراح زانو انجام میشود؛ البته رباط صلیبی انواعی دارد که پزشک بهترین معاینه و درمان را برای هر کدام از آنها ارائه میکنند.
از جراحیهای زانو، میتوان به پروتز زانو هم اشاره کرد که توسط دکتر سید محسن سید صالحی به بهترین شکل صورت میگیرد و اکثرا برای افرادی که صدماتی ناشی از تصادفات، صدمات ورزشی و غیره داشتهاند، استفاده میشود و ماندگاری مناسبی هم به همراه دارد.
بهعلاوه این موارد، جراحی آرتروسکوپی یا آرتروسکوپی زانو هم معمولا یک جراحی سرپایی است که پزشک جراح به کمک آن، داخل مفصل زانو را رویت میکند و روند جراحی و درمان بیمار را پی میگیرد.
مدت زمان استراحت بعد از عمل زانو را هم فوق تخصص جراح با انجام معاینه، نوع عمل، میزان حاد بودن مشکل، سن بیمار و غیره تشخیص میدهد. هزینه جراحی زانو هم وابسته به نوع جراحی، اتاق عمل و تکنسین و صد البته مهارت جراح زانو، متفاوت خواهد بود.
جراحیهای زانو: چه کسانی به عمل نیاز دارند و نکات مهم قبل و بعد از جراحی
جراحیهای زانو یکی از رایجترین روشهای درمانی برای افرادی است که دچار مشکلات مفصلی جدی مانند تخریب مفصل، آرتروز پیشرفته، یا آسیبهای شدید رباطها هستند. انتخاب زمان و نوع جراحی به عواملی مانند سن بیمار، شدت درد، محدودیت حرکتی و کیفیت زندگی بستگی دارد.
چه کسانی نیاز به جراحی زانو دارند؟
سن مناسب برای جراحی زانو
جراحی زانو معمولاً برای افرادی توصیه میشود که مفصل آنها دچار تخریب یا فرسودگی شده است. افراد مسنتر به دلیل تخریب مفصل بیشتر، معمولاً نیاز بیشتری به عمل جراحی پیدا میکنند، اما در شرایط خاص، افراد جوان نیز ممکن است به پروتز زانو نیاز داشته باشند. پزشک با بررسی وضعیت زانو، شدت درد و محدودیت حرکتی، بهترین زمان جراحی را تعیین میکند.
افراد جوان و نیاز به پروتز زانو
آسیبهای شدید ناشی از تصادف یا فعالیتهای ورزشی ممکن است باعث شود حتی افراد جوان نیازمند جراحی تعویض مفصل باشند. هدف از عمل حفظ عملکرد زانو، کاهش درد و بازگشت به فعالیتهای روزمره است. در این شرایط، جراح با توجه به وضعیت مفصل و میزان آسیب، مناسبترین روش جراحی را انتخاب میکند.
تاثیر وزن بر جراحی زانو
وزن بالا فشار بیشتری روی مفصل زانو ایجاد میکند و گاهی انجام جراحی را پیچیدهتر میکند. کاهش وزن قبل از عمل میتواند خطرات جراحی را کاهش دهد و دوران نقاهت را کوتاهتر و راحتتر کند. تمرینات سبک و رعایت رژیم غذایی سالم پیش از جراحی، عضلات اطراف زانو را تقویت کرده و عملکرد پس از جراحی را بهبود میبخشد.
تعویض مفصل زانو
جراحی تعویض مفصل زانو یا آرتروپلاستی، نوعی جراحی است که جراح متخصص در آن، جایگزینی برای مفصل زانو قرار میدهد؛ فرد بیمار که به دلیل دردهای زانو در زندگی دچار اختلال شده است پس از انجام عمل جراحی تعویض مفصل زانو به راحتی و مانند قبل میتواند کارهای روزمره خود را از سر گیرد.
جراحی مفصل زانو برای اشخاص مختلف از جمله برای افرادی که سن آنها بالا رفته و پوسیدگی مفصل رخ داده و درمانهای اولیه مشکلشان را حل نکرده است، پیشنهاد میشود؛ در ضمن تاکید میشود که برای عمل تعویض مفصل زانو، پزشک مربوطه با معاینه دقیق تشخیص دهد که فرد واجد شرایط است یا خیر، زیرا بعضی اوقات عواملی مانند وزن بیمار در وضعیتی قرار ندارند که بتوان این جراحی را انجام داد.
با انجام جراحی مفصل زانو، نیازی به نگرانی نخواهد بود زیرا با انجام عمل تعویض مفصل زانو، پس از جراحی زانوی شما به شکل قابل توجهی بهبود خواهد یافت تنها با تفاوت اینکه ممکن است بعضی از پرهیزها و مراقبتها در عملکرد روزانه لازم باشد که پزشک جراح، شما را در جریان تمامی موارد خواهند گذاشت.

مدت زمان عمل و مراقبت های بعد از جراحی های زانو
مدت زمان این جراحی، طولانی نخواهد بود و در مدت زمان نسبتا کوتاهی انجام خواهد شد، پس از جراحی هم به اندازهای که دکتر متخصص تشخیص میدهد، بیمار باید بستری شود و سپس بعد از مرخص شدن باید دوره نقاهت در خانه شروع شود. در مورد مدت زمان استراحت بعد از عمل زانو یا دوره نقاهت تعویض مفصل زانو هم میتوان گفت این مسئله وابسته به نوع جراحی و تصمیم متخصص است اما عموما مدت زیادی زمان نخواهد برد.
متخصص جراح زانو به شما در مورد فیزیوتراپی و ورزشهایی که پس از جراحی تعویض مفصل زانو احتیاج هستند، اطلاعات کامل خواهد داد. به علاوه فراموش نکنید که در دوره استراحت پس از جراحی مفصل زانو، مراقبت از زخمها و پانسمان هم برای جلوگیری از مشکلاتی مانند عفونت زخم، ضروری است.
عوارض تعویض مفصل زانو با توجه به مهارت جراح و رعایت بیمار ناچیز است، تنها گاهی درصد کمی از افراد دچار عفونت میشوند که آن هم اگر مراعات شود، احتمالش بسیار پایین است.
درمان پارگی مینیسک زانو
مینیسک زانو که غضروف یا قسمتی در مفصل است، میتواند دچار آسیبهایی مانند پارگی شود که برای فرد ایجاد درد و ناراحتی کند. این پارگی مینیسک گاهی جزئی و گاهی کلی است که از نظر قسمت پارگی و مدل آن، چند نوع دارد.
درمانهایی برای پارگی مینیسک زانو وجود دارند که مناسبترین آنها با در نظر گرفتن نوع پارگی و معاینه دقیق پزشک، انتخاب میشود.
دلایل پارگی مینیسک زانو
از دلایل پارگی مینیسک هم، مانند علت خیلی از آسیبهای بدنی دیگر، میتوان به صدمه هنگام ورزش، پیچخوردگی و تصادفات اشاره کرد.
به علت مشکلاتی مانند درد و تورمی که پارگی مینیسک برای شخص به وجود میآورد و روتین زندگی او را مختل میکند.
جهت درمان پارگی مینیسک ابتدا شیوههای درمانی سادهتر پیش گرفته میشوند سپس در صورت لزوم عمل جراحی مینیسک انجام میشود. این عمل جراحی، به دو صورت ترمیمی و خارج کردن ناحیه، انجام میشود.
جراح در روش اول، اگر پارگی مینیسک جزئی باشد آن را در جراحی ترمیم میکنند و در روش دوم، قسمت پاره شده را خارج میکنند.
مانند هر درمان و جراحی دیگری، دوره درمان پارگی مینیسک زانو هم به بعضی پرهیزها و مراقبتهای لازم مانند استفاده از زانوبند یا دوری از کارهای سنگین نیاز دارد که باید با مشاوره پزشک، انجام شوند.
دوره نقاهت یا استراحت هم پس از انجام جراحی پارگی مینیسک، معمولا به مدت یک یا دو هفته خواهد بود، البته با توجه به سن و شرایط بیمار، پزشک جراح میتواند مدت دوره کمتر یا بیشتری را توصیه کند.
عواملی مانند شدت و وضعیت قسمت پاره شده مینیسک، به اضافه وضعیت جسمانی خود مراجعه کننده و مهارت پزشک، در عمل مینیسک تاثیر به سزایی دارند.

عمل رباط صلیبی
کشیدگی و پارگی رباط صلیبی برای خیلی از افراد توسط عواملی مانند تصادفات اتفاق افتاده و آزارهای جسمی مثل درد و مشکل در راه رفتن را در آنها به وجود آورده است.
گاهی ممکن است بسته به شدت پارگی رباط صلیبی و صلاح دید پزشک، به جای جراحی راههای دیگر مانند فیزیوتراپی، دارو درمانی و گاهی هم از جراحی آرتروسکوپی که روشی کم تهاجمی است، استفاده شود.
هزینه عمل پارگی رباط صلیبی هم بستگی به رباط صلیبی جلویی یا پشتی بودن، میزان پارگی، تجهیزات و مسائل دیگری دارد.
پس از جراحی رباط صلیبی هم مواردی مثل فیزیوتراپی، دوری از فعالیتهای سنگین، رژیم غذایی مناسب، استراحت کافی و موضوعات دیگری که پزشک جراح شما را در جریان آنها خواهد گذاشت، از مدت دوران نقاهت کاسته و سلامتی کامل را زودتر به شما باز می.گردانند.
عوارض احتمالی جراحی زانو
خطر عفونت
عفونت یکی از نگرانیهای شایع بعد از جراحیهای زانو است، اما رعایت بهداشت زخم و دستورالعملهای پزشک میتواند این ریسک را به حداقل برساند. تورم، قرمزی یا ترشح غیرعادی از زخم از نشانههای هشداردهنده هستند و در صورت مشاهده باید فوراً به پزشک اطلاع داده شوند.
بازگشت درد زانو
در برخی بیماران ممکن است درد بعد از عمل بازگردد، معمولاً به دلیل استفاده نادرست از مفصل یا آسیبهای قبلی. پیروی دقیق از برنامه فیزیوتراپی و مراقبتهای پزشکی باعث کاهش احتمال بازگشت درد میشود.
مشکلات طولانیمدت
ممکن است برخی محدودیتهای حرکتی جزئی یا حساسیت در مفصل باقی بماند، اما تمرینات منظم و مراقبت مناسب میتواند این مشکلات را به حداقل برساند. انتخاب جراح ماهر و با تجربه نقش مهمی در کاهش عوارض طولانیمدت دارد.
نکات مهم قبل از جراحی زانو
آزمایشها و تصویربرداری
قبل از عمل، انجام آزمایشهای خون، عکس رادیولوژی یا MRI برای بررسی وضعیت مفصل و شدت آسیب ضروری است. این اطلاعات به جراح کمک میکند تا برنامهای دقیق و کمخطر برای جراحی طراحی کند.
داروهای قبل از عمل
برخی داروها مانند رقیقکنندههای خون ممکن است قبل از عمل نیاز به قطع داشته باشند. اطلاع کامل به پزشک درباره همه داروها، مکملها و داروهای گیاهی ضروری است.
آمادهسازی جسمانی
کاهش وزن در صورت اضافهوزن فشار روی مفصل را کاهش میدهد و دوران نقاهت را کوتاهتر میکند. ورزشهای سبک و حرکات کششی قبل از عمل عضلات اطراف زانو را تقویت کرده و بازگشت عملکرد طبیعی را سریعتر میکنند.
مراقبتهای بعد از جراحی زانو
زمان شروع راه رفتن
بسته به نوع جراحی، بیمار معمولاً چند روز پس از عمل با کمک عصا یا واکر میتواند حرکت کند. حرکت تدریجی مفصل به کاهش تورم، پیشگیری از خشکی زانو و بهبود سریعتر عملکرد کمک میکند.
استفاده از زانوبند و وسایل کمکی
زانوبند یا بریس برای تثبیت مفصل و کاهش فشار روی زانو توصیه میشود. همچنین استفاده از عصا یا واکر در هفتههای ابتدایی برای محافظت از مفصل ضروری است.
فیزیوتراپی و تمرینات بهبود
فیزیوتراپی با هدف تقویت عضلات چهارسر ران و افزایش دامنه حرکتی زانو انجام میشود. تمرینات روزانه طبق برنامه پزشک و فیزیوتراپیست باعث بازگشت سریعتر عملکرد طبیعی و کاهش درد میشوند.
چه زمانی جراحی مینیسک یا رباط صلیبی لازم است؟
علائم پارگی مینیسک
درد شدید، تورم، محدودیت حرکتی و قفل شدن زانو از نشانههای پارگی مینیسک هستند. این علائم میتوانند فعالیتهای روزمره و ورزشی را مختل کنند و نیازمند بررسی پزشکی هستند.
درمان بدون جراحی
پارگی جزئی مینیسک ممکن است با استراحت، فیزیوتراپی و دارودرمانی کنترل شود. پزشک با توجه به نوع و شدت پارگی تصمیم میگیرد آیا جراحی لازم است یا خیر.
تفاوت روش ترمیم و خارج کردن مینیسک
ترمیم مینیسک: پارگی جزئی ترمیم میشود و بافت طبیعی حفظ میشود.
خارج کردن مینیسک: قسمت پاره شده برداشته میشود تا درد و التهاب کاهش یابد.
انتخاب روش مناسب به نوع پارگی، سن بیمار و فعالیتهای روزمره بستگی دارد.