مدت زمان ترمیم تاندون شانه

ترمیم تاندون شانه

در ترمیم تاندون شانه مسئله بسیار مهم این است که در اکثر موارد آسیب‎‌های شانه نیازی به مداخله جراحی ندارد. برخی از مشکلات آسیب‌های خفیف و کشیدگی را می‌توان با استراحت در منزل، درمان کرد. آسیب‌های نسبتا شدید تا چند ماه نیازمند بردباری بوده تا بتوانند عملکرد سابق خود را بازیابند. در آسیب‌های بسیار شدیدتر نیز ممکن است که به انجام عمل جراحی نیاز شود.

تاندون‌های موجود در شانه به بلند کردن و چرخاندن شانه کمک می‌کنند، همچنین مفصل شانه را نیز پایدار نگه می‌دارند. در بیشتر موارد، وجود پارگی‌های عمده در قسمت تاندون یا رباط‌هایی که به سر استخوان بازو وصل می‌شوند، نیازمند جراحی هستند. معمولا نیز انجام عمل جراحی در این موارد با حداقل تهاجم به‌وسیله آرتروسکوپ انجام می‌گیرد.

زمان ترمیم تاندون‌ شانه در حدود شش هفته طول می‌کشد. در ابتدا استخوان بهبود می‌یابد. سه ماه نیز زمان لازم است تا اتصالی نسبتا قوی بین استخوان و تاندون به‌وجود بیاید. همچنین بین شش تا نه ماه نیز تا کامل شدن اتصال کامل این بخش به استخوان زمان نیاز است. البته بهبود یافتن، از بیمار به بیمار دیگر متفاوت است و به میزان و شدت پارگی تاندون یا رباط بستگی دارد.

معمولا آسیب‌های شانه بر اثر افتادن یا وارد شدن ضربه به بازو به‌وجود می‌آید. همچنین با استفاده بیش‌ از حد از شانه در برخی ورزش‌ها یا کارهایی که با شانه زیاد سروکار دارند، موجب آسیب‌دیدگی یا پارگی شانه خواهد شد. با گذشت زمان سایش و پارگی تاندون بیشتر می‌شود و عوارض آسیب بر شانه نمایان‌تر خواهد شد. درد شانه نیز شدیدتر احساس خواهد شد.

مراقبت در منزل، می‌تواند بسیاری از مشکلات کشیدگی تاندون را درمان کند. با صلاحدید پزشک، شانۀ خود را استراحت دهید. می‌توانید از بسته‌های یخ به‌صورت غیرمستقیم روی شانه استفاده کنید. همچنین استفاده از داروهای مسکن مانند آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن نیز می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد و درد و تورم را کاهش دهد. بیشترین موردی که به بیمار در ترمیم تاندون شانه و درمان و تسریع بهبود پارگی و کشیدگی شانه کمک می‌کند، انجام مرتب تمرینات فیزیوتراپی است. این کار خیلی زود قدرت و حرکت دوباره را به شانه باز خواهد گرداند.

اگر شانه پس از 6 تا 12 ماه بهبود نیافت و درد کاملا از بین نرفت، نشان‌دهندۀ این است که پارگی از بین نرفته است. در برخی موارد که بیمار برای کار یا ورزش حرفه‌ای، متکی بر شانۀ خود است، می‌توان از عمل جراحی بسته استفاده کرد، در این حالت هم درد تسکین داده می‌شود و هم عملکرد سابق به شانه بازمی‌گردد. برخی از این عمل‌ها به‌صورت سرپایی انجام می‌شود و نیازی به بستری در بیمارستان نیست.

هنگام عمل جراحی، در برخی موارد بیمار بیهوشی عمومی دریافت خواهد کرد. این بیهوشی بسیار سطحی بوده و فقط به معنای عدم احساس درد در حین عمل جراحی است. بی‌حسی منطقه‌ای نیز در برخی موارد انجام می‌شود. همچنین به بیمار دارویی داده می‌شود که در حین عمل نیمه‌خواب باشد تا دردی را احساس نکند.

مراحل طبیعی ترمیم تاندون شانه بعد از آسیب

فرآیند ترمیم تاندون شانه یک روند تدریجی است و در چند مرحله انجام می‌شود. شناخت این مراحل به کاهش نگرانی بیمار و افزایش همکاری او در طول درمان کمک می‌کند.

التیام اولیه استخوان و بافت نرم (۶ هفته اول)

در شش هفته ابتدایی پس از آسیب یا جراحی، التهاب اولیه به‌تدریج کاهش می‌یابد و بافت‌های نرم اطراف شانه شروع به بازسازی می‌کنند. در این دوره، استراحت نسبی، پرهیز از فشار مستقیم روی شانه، استفاده از کمپرس یخ و مصرف داروهای ضدالتهاب طبق تجویز پزشک اهمیت زیادی دارد.

این مرحله پایه‌ای‌ترین بخش ترمیم تاندون شانه محسوب می‌شود؛ زیرا تحرک بیش از حد می‌تواند باعث باقی ماندن اتصال ضعیف بین تاندون و استخوان شود، به‌ویژه در افرادی که دچار تاندون پاره بوده‌اند.

ایجاد اتصال نسبتاً قوی بین تاندون و استخوان (حدود ۳ ماه)

در این مرحله، تاندون به‌تدریج به استخوان متصل شده و پیوند اولیه استحکام بیشتری پیدا می‌کند. معمولاً تمرینات سبک فیزیوتراپی تحت نظر متخصص آغاز می‌شود. بیمار باید از بلند کردن اجسام سنگین، حرکات ناگهانی و وضعیت‌های نامناسب خواب پرهیز کند.

تمرینات کنترل‌شده در این دوره به تقویت تدریجی عضلات کمک می‌کند، بدون آن‌که آسیبی به تاندون تازه ترمیم‌شده وارد شود.

تثبیت کامل اتصال و بازگشت عملکرد شانه (۶ تا ۹ ماه)

در این مرحله، اتصال تاندون و استخوان تثبیت شده و عملکرد شانه به‌تدریج به حالت طبیعی نزدیک می‌شود. تمرینات فیزیوتراپی هدفمند برای افزایش دامنه حرکت و قدرت عضلانی ادامه دارد. بازگشت به ورزش‌های سنگین یا فعالیت حرفه‌ای تنها با تأیید پزشک مجاز است، به‌خصوص در بیمارانی که سابقه تاندون پاره داشته‌اند.

نقش شدت آسیب در مدت زمان بهبودی

یکی از رایج‌ترین سوالات بیماران این است که چه زمانی شانه به‌طور کامل بهبود می‌یابد. پاسخ این سوال به شدت آسیب تاندون شانه بستگی دارد و نقش مهمی در پیش‌بینی روند ترمیم تاندون شانه دارد.

کشیدگی سطحی تاندون

در کشیدگی‌های خفیف، بافت تاندون آسیب جدی ندیده و معمولاً طی چند هفته بهبود حاصل می‌شود. استراحت نسبی، کمپرس یخ و تمرینات سبک فیزیوتراپی برای بازگشت عملکرد کافی است.

پارگی جزئی تاندون

در پارگی‌های جزئی، روند بهبودی معمولاً چند ماه طول می‌کشد. تمرینات هدفمند فیزیوتراپی، مصرف داروهای ضدالتهاب و رعایت وضعیت صحیح خواب و فعالیت‌های روزمره نقش مهمی در ترمیم دارند. در این حالت، اتصال تاندون ضعیف‌تر است و نیاز به مراقبت دقیق‌تری وجود دارد.

پارگی کامل یا تاندون پاره

در مواردی که بیمار دچار تاندون پاره شده باشد، مدت زمان بهبودی طولانی‌تر است و اغلب نیاز به جراحی وجود دارد. بدون درمان مناسب، پارگی کامل می‌تواند منجر به محدودیت دائمی حرکت و کاهش کیفیت زندگی شود. پس از جراحی، فیزیوتراپی طولانی‌مدت و پرهیز کامل از فشار روی شانه ضروری است.

روش‌های معمول ترمیم تاندون شانه

سه روش معمول جهت ترمیم تاندون شانه استفاده می‌شود که ما در اینجا به اختصار به آنها می‌پردازیم.

اولین روش جراحی پارگی تاندون شانه به روش عمل باز است. در حین ترمیم تاندون شانه به روش عمل باز برش جراحی صورت می‌گیرد، عضلات بزرگ جابجا می‌شوند و ترمیم انجام می‌گیرد. این نوع ترمیم بیشتر برای تاندون‌های کامل پاره شده و پیچیده انجام می‌گیرد.

دومین روش، انجام جراحی به روش آرتروسکوپی است. دستگاه آرتروسکوپ از طریق برش بسیار کوچکی که داده می‌شود، وارد شانه شده و داخل شانه را روی مانیتور به پزشک نشان می‌دهد. این دستگاه به پزشک اجازه می‌دهد که قسمت‌های مختلف و آسیب‌دیدۀ شانه را بدون شکاف دادن پوست، مشاهده کند. در طی انجام این عمل یک تا سه برش خیلی کوچک (3 تا 5 سانتی‌متر) زده می‌شود تا دستگاه وارد شانۀ بیمار شود.

عمل نیمه باز ترکیبی از عمل جراحی باز و آرتروسکوپی است. در حین این عمل هرگونه بافت تاندونی آسیب‌دیده یا شکستگی استخوان را با یک شکاف کوچک، ترمیم کرده و سپس پارگی تاندون را توسط آرتروسکوپی اصلاح می‌کنند.

باید توجه داشت که بلافاصله پس از جراحی، درد تسکین پیدا نمی‌کند و ممکن است که حتی تا چندین ماه نیز طول بکشد تا شانۀ آسیب‌دیده احساس بهتری داشته باشد. تا زمان بهبودی نسبی، می‌توان با صلاحدید پزشک از داروهای ضد درد و مسکن استفاده کرد. بعد از عمل از بیمار خواسته می‌شود که تا جایی که امکان دارد شانه خود را بی‌حرکت نگه دارد. می‌توان برای بی‌تحرکی کامل بازو از بازوبندهای طبی استفاده کرد تا تاندون‌ رو به بهبودی در جای خود ساکن بماند.

از شش تا دوازده هفته پس از انجام جراحی، تنها مجاز به حرکت‌های محدودی خواهید بود و باید از بلند کردن اجسام سنگین، همچنین فشار آوردن به شانه خودداری کرد؛ زیرا که اتصال تاندون به استخوان هنوز در روند بهبودی قرار دارد و وجود فشار روی شانۀ تازه ترمیم شده موجب پارگی بخیه‌های داخلی خواهد شد. زمان خواب نیز باید روی شانۀ سالم خود بخوابید تا وزن اضافی بدن روی شانۀ آسیب‌دیده تحمیل نشود.

بخش بسیار مهمی از روند درمان و بهبودی، انجام تمرینات فیزیوتراپی است. پزشک متخصص یا پزشک فوق تخصص شانه بعد از گذشت مدتی و با توجه به نیازهای فردی بیمار تمریناتی سبک را به‌منظور تقویت عضلات ضعیف، به‌صورت روزانه به بیمار می‌دهد.

حرکات کششی و اصولی کمک می‌کند که شانه بتواند قدرت دوباره و دامنۀ حرکات خود را بازیابد. این تمرینات بدون اینکه فشار مضاعفی را روی مفصل شانه وارد کنند، از خشک شدن شانه جلوگیری کرده و آن را به تحرک وامی‌دارد. این حرکات به منظور جلوگیری از به‌وجود آمدن اسکار که در صورت عدم حرکت در مفصل ایجاد می‌شود، نیز انجام می‌گیرد. تشکیل اسکار یا زخم، خود موجب محدود شدن حرکت در مفصل می‌شود.

در حالت کلی، جراحی تاندون پاره شده و سپس بهبودی پس از آن می‌تواند چالش بزرگی باشد که باید در حالت نرمال تا شش ماه صبوری کرد و بیشتر افراد پس از گذشت شش ماه به زندگی عادی خود بازمی‌گردند. مدت زمان بهبودی بسته به میزان و شدت آسیب بین افراد متفاوت است؛ اما در همۀ موارد باید دستورالعمل‌هایی که توسط جراح ارتوپد به شما داده می‌شود را به‌شدت رعایت کنید تا خطر عوارض به حداقل برسد و شانه بتواند عملکرد سابق خود را بازیابد.

مراقبت‌های حیاتی بعد از ترمیم تاندون شانه

رعایت مراقبت‌های بعد از درمان نقش مهمی در موفقیت ترمیم تاندون شانه دارد و از بروز عوارض احتمالی جلوگیری می‌کند.

بی‌حرکتی و محافظت از شانه

در هفته‌های ابتدایی، استفاده از بازوبند یا اسپلینت برای جلوگیری از حرکات ناگهانی ضروری است. این کار از آسیب به اتصال تازه‌تشکیل‌شده بین تاندون و استخوان جلوگیری می‌کند.

اجتناب از فشار و بلند کردن اجسام سنگین

فعالیت‌هایی که فشار مستقیم روی شانه ایجاد می‌کنند باید محدود شوند. حتی کارهای روزمره مانند بلند کردن کیف یا وسایل خرید می‌توانند روند ترمیم را مختل کنند.

موقعیت صحیح خواب

خوابیدن روی شانه سالم و بالا نگه داشتن شانه آسیب‌دیده هنگام استراحت، به کاهش تورم و محافظت از تاندون ترمیم‌شده کمک می‌کند.

مصرف داروهای ضدالتهاب و مسکن

داروها باید دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف شوند تا درد و التهاب کنترل شده و حرکت شانه در مراحل اولیه بهبودی راحت‌تر باشد.

 

اهمیت فیزیوتراپی و تمرینات بازتوانی

فیزیوتراپی یکی از ارکان اصلی درمان و جلوگیری از خشکی شانه پس از ترمیم تاندون شانه است. بدون تمرینات مناسب، دامنه حرکت شانه محدود می‌شود.

تمرینات سبک معمولاً بین ۶ تا ۱۲ هفته پس از آسیب یا جراحی و تحت نظر فیزیوتراپیست آغاز می‌شوند. حرکات کششی ملایم از خشک شدن مفصل جلوگیری می‌کنند و تمرینات تقویتی باعث افزایش قدرت عضلات اطراف شانه و کاهش احتمال آسیب مجدد، به‌ویژه در بیماران با سابقه تاندون پاره می‌شوند.

 

تفاوت روش‌های ترمیم تاندون شانه

انتخاب روش درمان به شدت آسیب و شرایط بیمار بستگی دارد.

در روش جراحی باز، که بیشتر برای پارگی‌های کامل و پیچیده استفاده می‌شود، دسترسی مستقیم به تاندون فراهم است اما دوره بهبودی طولانی‌تر خواهد بود.

جراحی آرتروسکوپی روشی کم‌تهاجمی با برش‌های کوچک‌تر است که درد کمتر و زمان بهبودی کوتاه‌تری دارد.

روش نیمه‌باز نیز ترکیبی از دو روش فوق بوده و برای پارگی‌های متوسط تا شدید کاربرد دارد.

 

زمان بازگشت به فعالیت روزمره و ورزش

زمان بازگشت به فعالیت به شدت آسیب، نوع ترمیم تاندون شانه و همکاری بیمار در فیزیوتراپی بستگی دارد. حرکات سبک معمولاً ۶ تا ۱۲ هفته پس از آسیب یا جراحی آغاز می‌شوند. بازگشت کامل به فعالیت‌های روزمره مانند رانندگی و کارهای خانه اغلب بین ۳ تا ۶ ماه امکان‌پذیر است. ورزش حرفه‌ای یا فعالیت‌های سنگین نیز معمولاً بین ۶ تا ۱۲ ماه و تنها با تأیید پزشک توصیه می‌شود.