درمان آرتروز
درمان آرتروز یکی از سوالاتی هستش که اکثر کسانی که با آرتروز درگیر هستند به دنبال جواب آن هستند و ما در این مقاله می خواهیم در رابطه با درمان آرتروز کاملا اصول به این سوال پاسخ بدهیم.
اگر هنگام حرکت یا انجام برخی از فعالیتها، در قسمتهایی از بدن خود مانند انگشت، زانو، دست یا دیگر قسمتهای مفاصل خود احساس درد دارید، ممکن است ناشی از آرتروز باشد.
چنین عارضهای اغلب در سنین بالاتر رخ میدهد؛ چراکه ساییدگی بین مفاصل بهمرور زمان در افراد ایجاد میشود، همچنین ساییدگی مفاصل منجر به التهاب خواهد شد.
درمانهای مختلفی برای این عارضه وجود دارد که هر فرد باید متناسب با شدت درد نوع مناسبی از درمان را برای خود در نظر بگیرد. در ادامه توضیحات بیشتری در خصوص هریک از درمانهای آرتروز خواهیم داد.
اهمیت تشخیص زودهنگام آرتروز
شناسایی علائم اولیه آرتروز
علائمی مانند درد خفیف مفصل، خشکی صبحگاهی یا بعد از بیتحرکی، کاهش دامنه حرکت و تورم خفیف میتوانند از نخستین نشانههای آرتروز باشند. تشخیص زودهنگام آرتروز نقش مهمی در درمان آرتروز دارد؛ زیرا در این مرحله میتوان با اصلاح سبک زندگی، تمرینات مناسب و روشهای غیرجراحی از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد. اقدام بهموقع همچنین احتمال نیاز به داروهای قوی یا جراحی در آینده را کاهش داده و کیفیت زندگی بیمار را بهبود میبخشد.
روشهای تشخیصی مؤثر
برای تشخیص دقیق آرتروز از روشهای تصویربرداری مختلف استفاده میشود. رادیوگرافی (X-Ray) تغییرات ساختاری مفصل، کاهش فضای بین مفصلی و تشکیل استخوان اضافی را نشان میدهد. MRI امکان بررسی دقیقتر غضروف، التهاب بافت نرم و تغییرات استخوانی اولیه را فراهم میکند. تشخیص صحیح با این روشها، پایهگذار یک برنامه شخصیسازیشده برای درمان آرتروز است که شامل تمرین، دارودرمانی و اصلاح رژیم غذایی میشود.
انجام تمرینات ورزشی
شاید تصور کنید که انجام تمرینات ورزشی برای شما مشکلساز شود، اما تمریناتی که در راستای بهبود عملکرد اندامهای بدن انجام شود، بسیار مفید خواهد بود.
بهطور کلی انجام فعالیتهای فیزیکی منجر به کاهش وزن نیز خواهد شد که این امر یک فرایند مؤثر برای درمان آرتروز است. در ادامه تمرینات ورزشی مناسب برای افرا دچار آرتروز ذکر خواهیم کرد:
حرکات کششی
انجام حرکات کششی انعطاف بدن را افزایش میدهد که در افزایش دامنه حرکات نیز بسیار مؤثر است. برای انجام چنین تمریناتی در کلاسهایی مانند یوگا، پیلاتس و تای چی شرکت کنید.
تمرینات قدرتی
انجام تمرینات قدرتی، عضلات را تقویت میکند. هرچه عضلات قدرتیتر باشد از مفاصل در برابر آسیب بیشتر محافظت میشود. بلند کردن وزنه، یکی از تمریناتیست که به تقویت عضلات کمک میکند.
ایروبیک
ایروبیک یکی از تمرینات مفیدیست که علاوه بر درمان و بهبود آرتروز برای درمان مشکلات دیگر بهکار گرفته میشود. انجام این نوع تمرین سبب تقویت قلب و ریه خواهد شد و همچنین در کاهش خستگی و استقامت بسیار تأثیرگذار است.
علاوه بر موارد ذکر شده، پیادهروی و تمرینات ساده در آب نیز بهعنوان کارآمدترین درمان برای آرتروز شناخته میشود. این نوع تمرینات برای افراد مبتدی بسیار گزینه مناسبیست؛ زیرا بدون هیچ دشواری میتوانند، انجام دهند.
کاهش وزن
وزن تاثیر بسیار زیادی بر شدت آرتروز خواهد داشت؛ چراکه هرچه وزن بیشتر باشد فشار زیادی به مفاصل وارد خواهد شد. چاقی و اضافه وزن یکی از مهمترین علل ایجاد آرتروز است.
افراد چاق استرس و فشار زیادی به زانو، کمر و دیگر قسمتهای بدن خود وارد میکنند. بنابراین برای درمان آرتروز باید وزن خود را به اندازهای مناسب برسانند تا علاوه بر آرتروز بسیاری از مشکلاتی که ناشی از چاقیست، درمان شود.
تغذیه و رژیم غذایی نقش مؤثری بر کاهش وزن و درمان نیز خواهد داشت. در نهایت بهتر است غذایی مصرف کنید که مغذی باشد و سبب کاهش التهابات ایجاد شده در مفاصل شود.
استفاده از دارو
داروهای متعدد برای درمان و تسکین آرتروز وجود دارد، اما باید قبل از مصرف هرگونه دارو با پزشک فوق تخصص زانو مشورت داشته باشید. داروهای بدون نسخه شامل موارد زیر میشود:
- آسپرین
- ایبوپروفن
- ناپروکسن
داروهای قویتر دیگری که با تجویز پزشک به فروش میرسد شامل موارد زیر است:
- اکسی کدون
- هیدروکودون
علاوه بر این موارد انواع دیگر داروهای تزریقی دیگری وجود دارد که برای درمان آرتروز بسیار مؤثر است و فقط توسط پزشک متخصص ارتوپد تجویز میشود.
اما پزشک ابتدا درمانهای ابتدایی را برای بیماران در نظر میگیرد و سپس در صورت عدم نتیجه، مراحل دیگری از درمان، مانند انجام تزریقات را توصیه خواهد کرد. مواد تزریقی، مایعات مورد نیاز بین مفاصل را تأمین خواهد کرد تا از ساییدگی و التهاب جلوگیری شود.
راهکارهای ساده خانگی
درمانهای خانگی و طبیعی بسیاری وجود دارند که بر تسکین آرتروز زانو بسیار تأثیرگذار است. درمانهای طبیعی و خانگی به شرح زیر است:
- مصرف تخم کتان، زنجبیل و زردچوبه
- ماساژ درمانی
- استفاده از بستههای یخ و پدهای گرمایشی
- کاهش استرس با انجام مدیتیشن
تمامی موارد ذکر شده میتوانند تا حد زیادی به درمان و بهبود آرتروز در تمامی مفاصل کمک کند. در واقع ابتدا باید با درمانهای ابتدایی مانند مواردی که برای شما ذکر کردیم سعی بر درمان خود داشته باشید.
انجام فیزیوتراپی
فیزیوتراپی یکی از راهکارهای رایجیست که برای درمان آرتروز در نظر گرفته میشود. زیرا باعث افزایش دامنه حرکات و عملکرد بهتر شما خواهد شد. در صورت تداوم انجام فیزیوتراپی روند بهبودی خود را شاهد خواهید بود.
عمل جراحی بهعنوان مرحله نهایی برای درمان
اگر تمامی راهکارهای ذکر شده برای درمان آرتروز را انجام دادهاید و بهبودی را شاهد نبودید، ممکن است پزشک متخصص ارتوپد مرحله نهایی درمان یعنی عمل جراحی را برای شما در نظر بگیرد.
در واقع عمل جراحی تنها راهحل و گزینه پیش رو برای مراجعهکنندگان به پزشک جهت درمان آرتروز زانو نخواهد بود. گاهی اوقات نیز برای درمان پارگی رباط صلیبی زانو از عمل جراحی استفاده میشود.
رژیم غذایی و مکملهای تقویتی برای آرتروز
مواد غذایی ضدالتهاب
مصرف سبزیجات برگ سبز، توتها، ماهیهای چرب، زردچوبه و زنجبیل به کاهش التهاب مفاصل کمک میکند. این مواد غذایی میتوانند درد را کاهش داده و عملکرد مفصل را بهبود دهند و نقش مکملی مؤثری در درمان آرتروز داشته باشند.
منابع کلسیم و ویتامین D
لبنیات کمچرب، تخممرغ، بادام، ماهیهای ریز با استخوان و قرار گرفتن در معرض نور خورشید، منابع مهم کلسیم و ویتامین D هستند. این ترکیبات به تقویت استخوانها و کاهش روند ساییدگی مفصل کمک میکنند.
مکملها و نکات مصرف
در صورت کمبودهای تغذیهای، مصرف مکملهای کلسیم و ویتامین D باید زیر نظر پزشک انجام شود. رعایت دوز مناسب، توجه به مشکلات گوارشی و مصرف منظم مکملها در کنار رژیم غذایی سالم، اثربخشی آنها را در محافظت از مفاصل افزایش میدهد.
روشهای تزریقی و درمانهای پیشرفته برای آرتروز
تزریق هیالورونیک اسید
تزریق هیالورونیک اسید با هدف روانسازی مفصل و کاهش اصطکاک غضروفها انجام میشود. این روش میتواند درد را کاهش داده و دامنه حرکت را بهبود بخشد و در آرتروز خفیف تا متوسط باعث تأخیر در نیاز به جراحی شود. با این حال، اثر آن موقتی است و ممکن است نیاز به تکرار داشته باشد.
پیآرپی (PRP) و سایر روشها
در روش PRP از پلاکتهای خون خود بیمار برای تحریک ترمیم بافت و کاهش التهاب استفاده میشود. این روش طبیعی و کمخطر است، اما نتایج آن در بیماران مختلف متفاوت بوده و معمولاً در آرتروزهای پیشرفته اثربخشی کمتری دارد. PRP بیشتر برای بیماران با درد مقاوم به درمانهای اولیه توصیه میشود.
نقش کنترل وزن و سبک زندگی در بهبود آرتروز
کاهش وزن
کاهش وزن باعث کم شدن فشار روی مفاصل تحملکننده وزن مانند زانو و لگن میشود. حتی کاهش ۵ تا ۱۰ درصد وزن بدن میتواند تأثیر قابلتوجهی در کاهش درد و التهاب داشته باشد و روند درمان آرتروز را تسریع کند.
فعالیت بدنی منظم
ورزش منظم باعث بهبود گردش خون، تغذیه غضروف و افزایش دامنه حرکت مفصل میشود. تمرینات هوازی، قدرتی و آبی، در صورت انجام صحیح، برای اغلب بیماران مبتلا به آرتروز مفید هستند.
مدیریت استرس
استرس مزمن میتواند التهاب را تشدید کرده و درد مفاصل را افزایش دهد. تکنیکهایی مانند مدیتیشن، یوگا و تمرینات تنفس عمیق به کنترل استرس و کاهش علائم آرتروز کمک میکنند.
زمان مناسب برای جراحی آرتروز
شاخصهای نیاز به جراحی
زمانی که درد شدید و مداوم با درمانهای غیرجراحی کنترل نشود، محدودیت حرکتی شدید ایجاد شود و آسیب پیشرفته مفصل در تصویربرداری مشاهده گردد، جراحی بهعنوان یکی از گزینههای درمان آرتروز مطرح میشود.
مزایا و محدودیتهای جراحی
جراحی میتواند درد طولانیمدت را کاهش داده و کیفیت زندگی بیمار را بهبود دهد. با این حال، دوره نقاهت طولانی، نیاز به فیزیوتراپی، هزینه بالا و ریسک عوارض از محدودیتهای آن محسوب میشوند.
پیشگیری از عود و مدیریت طولانیمدت آرتروز
تغییر سبک زندگی
حفظ وزن سالم، رژیم غذایی ضدالتهاب و فعالیت بدنی منظم از مهمترین عوامل پیشگیری از پیشرفت آرتروز هستند.
ادامه تمرینات و تقویت عضلات
حتی پس از کاهش درد، ادامه تمرینات کششی و تقویتی برای حفظ انعطافپذیری و قدرت عضلات ضروری است.
کنترل وزن و تغذیه
پایبندی به تغذیه سالم و مصرف اصولی مکملها مانند ویتامین D و کلسیم، به حفظ سلامت مفاصل و موفقیت بلندمدت درمان آرتروز کمک میکند.
کلام آخر
درمانهای متفاوتی برای درمان آرتروز وجود دارد که هر درمان بسته بهشدت عارضه ایجاد شده در نظر گرفته میشود. توصیه ما به شما این است که ابتدا درمانهای خانگی و طبیعی را شروع کنید، در صورت عدم بهبودی به پزشک مراجعه کنید تا درمان حرفهای و تاثیرگذارتری صورت گیرد.