انحراف شست پا یا هالوکس والگوس
انحراف شست پا یا هالوکس والگوس
قطعا همه ما در اطراف خود افراد زیادی را دیدهایم که دچار دفورمیتی استخوان شست پا یا انحراف شست پا هستند، در این حالت انگشت شست پا دچار انحراف شده است. احتمال ایجاد این تغییر در پا، هم در خانمها و در آقایان وجود دارد؛ اما در خانمها بیشتر مشاهده شده است.
فشار ناشی از راه رفتن یا فرم پا میتواند در ایجاد انحراف شست پا نقش داشته باشد. اگر خود یا اطرافیانتان دچار این دفورمیتی استخوان هستید، در ادامه مقاله با ما همراه باشید تا هر آن چه را که لازم است در این رابطه بدانید، برای شما ذکر کنیم.
منظور از بونیون یا انحراف شست پا چیست؟
بونیون یک برجستگی استخوانی است که در کنار انگشت شست پا شکل میگیرد. این تغییر شکل ناشی از سالها فشار بر مفصل انگشت شست ایجاد میشود.
در این حالت شست از حال صاف و نرمال خارج شده و به سمت انگشتان دیگر پا متمایل میشود، در نتیجه منجر به برجستگی استخوانی خواهد شد.
تفاوت پاهای سالم با پاهای دارای هالوکس والگوس
در پاهای سالم، شست پا در امتداد طبیعی قرار دارد و مفصل آن عملکرد نرمالی دارد. اما در هالوکس والگوس، زاویه شست تغییر کرده و فشار غیرطبیعی به مفصل و بافتهای اطراف وارد میشود که میتواند باعث درد، تورم و مشکلات حرکتی شود.
اهمیت شناخت هالوکس والگوس
شناخت این مشکل بهویژه برای افرادی که سابقه خانوادگی یا فعالیتهایی با فشار مکرر بر پا دارند، اهمیت دارد. تشخیص زودهنگام میتواند از پیشرفت انحراف و نیاز به جراحی جلوگیری کند.
آیا انحراف شست پا مشکلی شایع است؟
از هر سه نفر حداکثر یک نفر دچار این دفورمیتی پا است. این مشکل بیشتر در افراد مسن، مخصوصا در خانمها مشاهده میشود. بونیون ممکن است در یک یا هر دو پا ایجاد شود.
علت ایجاد انحراف شست پا چیست؟
علت ایجاد این تغییر شکل در پا میتواند بهصورت ارثی در افراد ایجاد شود. همچنین فشار ناشی از راه رفتن باعث میشود که انگشت شست پا بهسمت انگشت دوم خم شود. از دیگر دلایل که منجر به بونیون میشود به شرح زیر است:
- ایستادن بهصورت طولانی مدت
- پوشیدن کفشهای نامناسب و تنگ
- بیماریهای زمینهای مانند روماتیسم
عوامل خطرساز در ایجاد بونیون هالوکس والگوس چیست؟
اگر هر یک از این موارد را داشته باشید، احتمال اینکه در آینده دچار انحراف شست پا شوید وجود دارد:
- سابقه خانوادگی در خصوص مشکل ساختار پا
- آسیبدیدگی پا
- بیماریهای التهابی مانند آرتریت روماتوئید
عوامل ژنتیکی و ارثی
اگر والدین یا اعضای خانواده دچار انحراف شست پا باشند، احتمال بروز این مشکل در نسل بعد بیشتر است. ساختار استخوان و مفصل شست میتواند بهصورت ارثی تغییر کند.
فشار ناشی از فعالیتهای روزمره
راه رفتن طولانی، ایستادن زیاد یا فعالیتهای ورزشی پر فشار میتواند به مرور زمان باعث متمایل شدن انگشت شست به سمت انگشتان دیگر شود و دفورمیتی ایجاد کند.
کفشهای نامناسب
پوشیدن کفشهای تنگ، پنجه باریک یا پاشنه بلند، فشار غیرطبیعی بر مفصل شست وارد کرده و احتمال بروز بونیون را افزایش میدهد.
بیماریهای زمینهای
برخی بیماریهای التهابی مانند روماتیسم یا آرتریت میتوانند با ایجاد التهاب در مفصل شست، روند ایجاد انحراف را تسریع کنند.
هالوکس والگوس یا انحراف شست پا، چه علائمی دارد؟
یکی از علائم مهم، همان برجستگی استخوان کنار شست پا است که قرمز و متورم میشود. علائم دیگری که همراه انحراف وجود دارد به شرح زیر است:
- عدم توانایی در خم کردن انگشت شست پا، همچنین احساس درد و سوزش هنگامی که میخواهید شست پا را خم کنید.
- هنگام پوشیدن کفشهای معمولی مشکل دارید.
- دچار میخچه یا پینه در قسمت استخوان کناری انگشت پا شدهاید.
- در انگشت شست پا دچار بی حسی شدهاید.
عوامل خطرساز در ایجاد بونیون
برخی افراد بهخاطر شرایط جسمی یا سبک زندگی خود بیشتر در معرض ابتلا به بونیون هستند. شناخت این عوامل میتواند به پیشگیری و مراقبت بهتر کمک کند.
سابقه خانوادگی
افرادی که والدین یا اعضای خانواده آنها دچار بونیون هستند، ریسک بالاتری برای ابتلا دارند.
آسیبهای قبلی پا
ضربه، شکستگی یا پیچخوردگی قبلی پا میتواند ساختار انگشت شست را مستعد تغییر شکل کند.
بیماریهای التهابی و آرتریت روماتوئید
التهاب مزمن مفاصل و بیماریهای روماتیسمی میتواند باعث آسیب به مفصل شست و در نهایت ایجاد بونیون شود.
سبک زندگی و نوع کفش
فعالیتهای روزمره با فشار زیاد بر پا و انتخاب کفشهای نامناسب، مخصوصاً کفشهای پنجه باریک و پاشنه بلند، از عوامل مهم خطرساز هستند.
علائم و نشانههای انحراف شست پا
تشخیص به موقع هالوکس والگوس میتواند به پیشگیری از پیشرفت تغییر شکل و درد کمک کند. علائم این مشکل معمولاً واضح و قابل مشاهده هستند.
برجستگی استخوان کنار شست
یکی از بارزترین نشانهها، ایجاد برجستگی استخوانی در کنار انگشت شست است که به مرور زمان بزرگتر میشود و ممکن است تورم و قرمزی نیز همراه داشته باشد.
درد، سوزش و کاهش حرکت انگشت
انحراف شست پا معمولاً با درد و احساس سوزش همراه است، بهویژه هنگام راه رفتن یا خم کردن انگشت شست. همچنین ممکن است دامنه حرکت انگشت محدود شود.
ایجاد میخچه یا پینه
فشار مکرر کفش روی برجستگی استخوانی میتواند باعث ایجاد میخچه یا پینه در اطراف شست پا شود، که درد را تشدید میکند.
بیحسی انگشت شست
در برخی بیماران، فشار روی اعصاب اطراف مفصل شست باعث بیحسی یا کاهش حس انگشت میشود.
مواقعی که باید به پزشک مراجعه کنید
با این وجود که در اغلب اوقات بونیون نیاز به اقدام خاصی جهت درمان ندارد، اما در برخی از مواقع نیاز به مراجعه به متخصص ارتوپدی در تهران خواهید داشت:
- احساس درد در شست پا
- برجستگی قابل مشاهده روی مفصل شست پا
- کاهش حرکت در انگشت شست پا
- عدم وجود کفش متناسب با تغییر شکل ایجاد شده
درمانهای غیرجراحی انحراف شست پا
در بسیاری از بیماران، تغییر شکل شست پا با روشهای غیرجراحی قابل کنترل است. این روشها باعث کاهش درد و فشار بر مفصل میشوند، اما تغییر شکل انگشت را اصلاح نمیکنند.
استفاده از کفی طبی و وسایل کمکی
کفیهای طبی و اسپلینتها میتوانند فشار وارد شده به انگشت شست را کاهش دهند و از پیشرفت دفورمیتی جلوگیری کنند.
استراحت و کاهش فشار
کاهش فعالیتهای شدید و دادن استراحت مناسب به پاها میتواند به کاهش درد و التهاب کمک کند.
انتخاب کفش مناسب
استفاده از کفشهای استاندارد با پنجه عریض و حمایت از قوس پا باعث کاهش فشار بر برجستگی و پیشگیری از درد میشود.
داروهای ضد التهاب و تسکین درد
در صورت نیاز، پزشک ممکن است داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی یا مسکن برای کنترل درد تجویز کند.
انحراف شست پا چه زمانی نیاز به عمل جراحی دارد؟
این تغییر شکل در پا برای خانمها از نظر زیبایی بسیار مهم است، همچنین نمیتوانند بسیاری از کفشهای دلخواه خود را انتخاب کنند؛ اما این مشکل علاوه بر تحت تاثیر قرار دادن زیبایی میتواند گاهی منجر به درد شود.
ممکن است برخی از افراد حتی با وجود کفیهای طبی که برای درمان استفاده میکنند، دردشان تسکین پیدا نکند، بهطور کلی استفاده از کفی راهی برای اصلاح تغییر شکل شست پا نیست.
با انجام عمل جراحی قطعا درد و تورم ناشی از هالوکس والگوس برطرف میشود، همچنین در زیبایی پا نیز تاثیرگذار است. هدف از عمل جراحی هالوکس والگوس، تسکین درد و برگرداندن انگشت شست پا به حالت اولیه است. جراح ارتوپد استخوانها، رباطها، تاندونها و اعصاب را به حالت اولیه بر میگرداند و برجستگی را بهطور کلی برطرف میکند.
لازم به ذکر است که این متخصص عمل پارگی رباط صلیبی زانو و درمان پارگی تاندون شانه را نیز انجام میدهد.
زمان مناسب برای جراحی
جراحی معمولاً زمانی توصیه میشود که درد مزمن باشد و فعالیتهای روزمره یا انتخاب کفش را مختل کرده باشد. همچنین اگر برجستگی استخوان پیشرفت کرده و درمانهای محافظهکارانه مؤثر نباشند، زمان جراحی فرا رسیده است.
اهداف عمل
هدف اصلی جراحی، کاهش درد و اصلاح شکل انگشت شست است. جراح با بازگرداندن استخوانها، رباطها و تاندونها به حالت طبیعی، برجستگی را برطرف کرده و عملکرد مفصل را بهبود میبخشد.
نحوه انجام جراحی
در جراحی هالوکس والگوس، استخوانهای شست پا اصلاح میشوند، رباطها و تاندونها تنظیم میشوند و برجستگی استخوانی برداشته میشود. نوع جراحی بسته به شدت دفورمیتی و تکنیک جراح متفاوت است.
نتایج و تاثیرات جراحی
پس از جراحی، درد کاهش یافته و حرکت انگشت بهبود مییابد. علاوه بر این، ظاهر پا اصلاح میشود و بیماران میتوانند دوباره از کفشهای معمولی و زیبا استفاده کنند.
عوارض احتمالی انحراف شست پا
- بورسیت این حالت زمانی ایجاد میشود که کیسههای کوچکی که مملو از مایعات هستند و در کنار مفصل قرار دارد، ملتهب شوند.
- شست کژی خم شدن غیر طبیعی مفصل میانی انگشت پا که معمولا انگشت کنار شست پا است، میتواند منجر به درد و فشار شود.
- متاتارسالژی این وضعیت میتواند باعث درد و تورم در زیر پنجه پای شما شود.
آیا راهکاری برای جلوگیری از انحراف شست پا وجود دارد؟
گاهی با توجه به برخی از نکات میتوانید تا حد زیادی از ایجاد چنین مشکلی جلوگیری کنید. یکی از نکات مهم انتخاب کفشهای مناسب است. در واقع کفشهایی که پنجههای تنگی دارند، به هیچ وجه گزینه مناسبی نیستند، تا حد امکان کمتر کفش پاشنه بلند بپوشید. کفشی که از قوس پا نیز حمایت کند، میتواند گزینه مناسبی جهت پیشگیری از این تغییر شکل در پا باشد.
انتخاب کفش مناسب
استفاده از کفشهای استاندارد و پنجه عریض، فشار بر انگشت شست را کاهش داده و از ایجاد برجستگی جلوگیری میکند.
اجتناب از پاشنه بلند
پوشیدن مکرر کفشهای پاشنه بلند فشار غیرطبیعی روی مفصل شست وارد میکند و ریسک انحراف را افزایش میدهد.
حمایت از قوس پا با کفش یا کفی
استفاده از کفیهای طبی و کفشهایی که از قوس پا حمایت میکنند، به توزیع بهتر فشار و پیشگیری از دفورمیتی کمک میکند.
کنترل وزن و سبک زندگی فعال
حفظ وزن مناسب و فعالیت بدنی منظم باعث کاهش فشار وارد شده به پاها میشود و از ایجاد هالوکس والگوس جلوگیری میکند.
سوالات متداول درباره انحراف شست پا
آیا بونیون همیشه دردناک است؟
خیر، برخی افراد تنها برجستگی استخوانی دارند و درد چندانی احساس نمیکنند. درد معمولاً زمانی ایجاد میشود که فشار روی مفصل یا کفش وارد شود.
آیا میتوان از ایجاد انحراف شست پیشگیری کرد؟
بله، با انتخاب کفش مناسب، استفاده از کفی و حفظ سبک زندگی فعال میتوان ریسک بروز این دفورمیتی را کاهش داد.
چه سنی برای جراحی مناسب است؟
جراحی معمولاً زمانی توصیه میشود که دفورمیتی شدید باشد و درد یا مشکلات عملکردی ایجاد کرده باشد؛ معمولاً در بزرگسالان انجام میشود.
آیا کفی و فیزیوتراپی باعث اصلاح شکل پا میشوند؟
این روشها درد را کاهش میدهند و از پیشرفت دفورمیتی جلوگیری میکنند، اما شکل انگشت را به حالت اولیه باز نمیگردانند.
عوارض جراحی هالوکس والگوس چیست؟
مانند هر جراحی، عوارضی مانند تورم، عفونت، بیحسی موقت یا مشکلات در ترمیم استخوان ممکن است ایجاد شود، اما با مراقبتهای پس از عمل قابل کنترل است.