فواید آب درمانی برای زانو
فواید آب درمانی برای زانو
قطعا همه افرادی که بهدلیل زانو درد به متخصص ارتوپدی در تهران مراجعه میکنند، پزشک بسته بهعلت ایجاد درد، درمانی متناسب با شرایط بیمار در نظر میگیرد. همه بیمارانی که پزشک مراجعه کردهاند این توصیه را از سوی پزشکان خود داشتهاند که تمرینات ورزشی مختص به خودشان را جهت تسریع روند بهبود انجام دهند.
حال این تمرینات ورزشی میتواند بهصورت آب درمانی یا انجام حرکات ورزشی ساده باشد. این روشها در تسکین درد و دیگر مشکلات ایجاد شده در زانو بسیار موثر هستند. از آنجایی که این روش درمانی میتواند برای عملکرد بهتر این عضو موثر باشد، در ادامه توضیحات بیشتری در این رابطه برای شما بیان خواهیم کرد.
تعریف آب درمانی
آب درمانی، به معنای درمان بیماریهای مختلفی از جمله آرتروز، بیماری روماتیسمی و … با استفاده از آب است. آب درمانی با شنا کردن متفاوت است؛ چرا که، در آب درمانی تمرینات خاصی در استخر آب گرم انجام میشود.
دمای آب بین 33 تا 36 درجه است، در واقع از یک استخر معمولی گرمتر خواهد بود. معمولا در فیزیوتراپی، بخشی بهعنوان آب درمانی وجود دارد که همراه شما یک فیزیوتراپیست خواهد بود تا تمرینات مناسب برای شما را آموزش دهند. تمریناتی که به شما آموزش داده میشود برای کمک به دامنه حرکات و قدرت عضلات است.

آب درمانی چگونه به رفع مشکلات زانو کمک میکند؟
آب درمانی میتواند بهروشهای مختلفی به رفع مشکلات ایجاد شده در زانو کمک کند که به شرح زیر است:
- گرمای آب باعث میشود که عضلات شل شوند و درد مفصل تسکین پیدا کند.
- آب، وزن شما را کنترل میکند که منجر به تسکین درد و افزایش دامنه حرکت مفصل خواهد شد.
- فشار دادن دست و پاها در آب باعث افزایش قدرت عضلانی میشود.
هنگام انجام آب درمانی به چه وسیلهای احتیاج است؟
مواردی که باید همراه خود داشته باشید به شرح زیر است:
- لباس مخصوص شنا
- حوله
- داروهایی و وسیلههای درمانی که هنگام تمرین باید استفاده کنید.
اگر شنا کردن بلد نباشم میتوانم آب درمانی انجام دهم؟
برای انجام آب درمانی نیازی نیست که شنا کردن بلد باشید. استخری که برای شما در نظر گرفته میشود معمولا کم عمق است و بهراحتی میتوانید تمرینات ورزشی را در آب انجام دهید. همراه شما فیزیوتراپیست نیز خواهد بود تا با مشکلی در این خصوص مواجه نشوید.
آب درمانی یا انجام تمرینات ورزشی منجر به قدرت عضلانی میشود
طبق تحقیقاتی که در این خصوص انجام شده بود، افرادی را که مبتلا به آرتروز زانو بودند، به دو گروه تقسیم کردند. گروهی آب درمانی را همراه با درمانهایی که توسط پزشک تجویز شده بود، انجام دادند و گروهی دیگر آب درمانی را انجام ندادند.
طبق تحقیقات چند هفتهای که انجام شده بود، مشخص شد عملکرد و قدرت بدنی افرادی که آب درمانی انجام داده بودند، نسبت به گروه دیگر افزایش پیدا کرده بود. همچنین سرعت و مسافت پیادهروی آنها نسبت به افرادی که آب درمانی انجام نداده بود، بهطور قابل توجهی بهبود یافته بود.
علاوه بر این موارد، آب درمانی میتواند برای عملکرد قلب نیز موثر باشد و به افراد مبتلا به آرتروز این امکان را میدهد که بیشتر ورزش کنند و هیچ آسیبی به آنها وارد نشود. زمانی که ورزش بهطور منظم انجام شود، قطعا روند بهبودی سریعتری خواهند داشت.

فوایدی که آب درمانی برای مشکلات زانو دارد
آب درمانی میتواند بهعنوان بخشی از فیزیوتراپی برای افراد باشد و مزایای زیادی را بههمراه دارد که شامل موارد زیر است:
- منجر به کاهش درد میشود.
- روند بهبودی پس از انجام عمل جراحی سریعتر خواهد بود.
- به انجام حرکات مجدد در زانو کمک میکند.
- توانایی ایستادن در آب را برای افرادی که بهدلیل عدم تحمل وزن قادر به ایستادن در خارج از آب نیستند، فراهم میکند.
- تکنیک پیادهروی بهبود مییابد.
- انجام حرکات هوازی بهبود مییابد.
- تعادل و هماهنگی بهتر ایجاد میشود.
- منجر به افزایش قدرت عضلات ضعیف میشود.
- دامنه حرکات مفاصل افزایش مییابد.
- عملکرد پا و زانو بهبود مییابد.
- گردش خون بهتر میشود.
- منجر به کشش عضلات میشود.
- اعتماد به نفس افزایش مییابد و بیماران دیگر ترسی از زمین خوردن ندارند.
چه افرادی بیشترین بهره را از آب درمانی میبرند
افراد مبتلا به آرتروز و التهاب مفصل
- کسانی که آرتروز زانو یا التهاب مزمن مفصل دارند، بیشترین سود را از آب درمانی میبرند.
- کاهش فشار ناشی از وزن بدن در آب باعث میشود انجام حرکات کششی و تقویتی برای این گروه بدون درد و با دامنه حرکتی بهتر انجام شود.
- همچنین حرکات کنترل شده در آب باعث میشوند که مفصل کمتر تحریک شود و التهاب کاهش یابد.
افرادی که درد مزمن یا محدودیت حرکتی دارند
- بیماران با درد مزمن زانو یا محدودیت حرکت به سختی میتوانند تمرینات روی زمین انجام دهند.
- آب درمانی با کاهش فشار روی مفصل و فراهم کردن مقاومت آب، به آنها امکان میدهد تمرینات هوازی و تقویتی را بدون افزایش درد انجام دهند.
بازتوانی بعد از جراحی زانو
- پس از جراحیهای رباط یا منیسک زانو، آب درمانی یک روش ایمن برای بازگرداندن قدرت و دامنه حرکتی مفصل است.
- این روش به کاهش تورم و درد پس از عمل کمک کرده و روند بازتوانی را سریعتر میکند.
محدودیتها و مراقبتهای پزشکی
- افرادی که مشکلات قلبی، فشار خون بالا یا زخم باز دارند قبل از شروع آب درمانی باید با پزشک مشورت کنند.
- همراهی فیزیوتراپیست هنگام انجام تمرینات برای افراد با آسیب شدید یا جراحی اخیر ضروری است.
نکات مهم هنگام انجام تمرینات آب درمانی
دمای مناسب و عمق استخر
- دمای مناسب آب بین 33 تا 36 درجه سانتیگراد است تا عضلات شل شده و درد کاهش یابد.
- عمق استخر باید طوری باشد که فرد بتواند به راحتی تمرینات را انجام دهد؛ معمولاً آب تا ارتفاع کمر یا کمی بالاتر توصیه میشود.
تعداد جلسات و مدت زمان
- برای کاهش درد و تقویت عضلات زانو، جلسات 2 تا 3 بار در هفته و هر جلسه 30 تا 45 دقیقه مؤثر است.
- شروع با جلسات کوتاه و افزایش تدریجی مدت زمان و شدت تمرین، از خستگی و آسیب احتمالی جلوگیری میکند.
نکات ایمنی
- همیشه همراهی فیزیوتراپیست برای اصلاح حرکت و جلوگیری از آسیب لازم است.
- استفاده از وسایل کمکی مانند فوم، توپ شنا یا نوارهای مقاومتی به بهبود تعادل و تقویت عضلات کمک میکند.
- حفظ تعادل و انجام حرکات با کنترل مناسب برای جلوگیری از سقوط یا کشش ناگهانی عضلات ضروری است.
انواع تمرینات آب درمانی برای زانو
تمرینات کششی
- حرکات کششی در آب باعث افزایش دامنه حرکتی مفصل زانو و کاهش سفتی عضلات میشود.
- تمرینات شامل کشش همسترینگ، چهارسر ران و ساق پا است که با مقاومت طبیعی آب انجام میشوند.
تمرینات هوازی
- پیادهروی یا دویدن آرام در آب به بهبود گردش خون و کاهش درد زانو کمک میکند.
- این تمرینات برای افرادی که توانایی انجام فعالیتهای هوازی روی زمین را ندارند، مناسب است.
تمرینات تقویتی
- فشار دادن دست و پاها در آب، مقاومت طبیعی ایجاد کرده و عضلات حمایتکننده زانو مانند چهارسر ران و همسترینگ را تقویت میکند.
- این تمرینات به کاهش خالی کردن زانو و بهبود ثبات مفصل کمک میکنند.
تمرینات تعادلی
- ایستادن روی یک پا یا حرکت دادن پاها در آب باعث بهبود تعادل و هماهنگی عضلات میشود.
- این تمرینات به افرادی که از ترس زمین خوردن فعالیت نمیکنند، اعتماد به نفس و ثبات بیشتری میدهد.
مزایای آب درمانی نسبت به تمرینات زمینی
کاهش فشار بر مفصل و کاهش درد
- در آب وزن بدن کاهش مییابد و فشار روی زانو کم میشود، بنابراین انجام حرکات بدون درد و بدون آسیب بیشتر ممکن میشود.
افزایش دامنه حرکتی و انعطاف مفصل
- حرکات در آب باعث میشوند مفصل زانو دامنه حرکتی طبیعی خود را تجربه کند، بدون اینکه فشار اضافی روی غضروف یا رباطها وارد شود.
مناسب برای افراد با محدودیت حرکت
- افرادی که درد شدید یا ضعف عضلانی دارند، نمیتوانند تمرینات زمینی را به راحتی انجام دهند.
- آب درمانی با مقاومت طبیعی و حمایت از وزن بدن، امکان تمرینات ایمن و مؤثر را فراهم میکند.
ترکیب آب درمانی با سایر روشهای درمانی زانو
همراهی با فیزیوتراپی
- آب درمانی مکمل برنامه فیزیوتراپی زانو است و باعث تقویت عضلات، بهبود دامنه حرکتی و کاهش درد میشود.
- ترکیب تمرینات در آب و روی زمین، بازتوانی سریعتر و ایمنتر را برای بیماران فراهم میکند.
همراهی با دارو و درمان پزشکی
- آب درمانی میتواند همراه با داروهای ضد التهاب یا مسکنها استفاده شود تا روند بهبود سریعتر شود.
- این ترکیب برای بیماران با التهاب مزمن یا درد شدید بسیار مناسب است و امکان کاهش مصرف دارو و افزایش کیفیت زندگی را فراهم میکند.
بازگرداندن عملکرد مفصل زانو
- اجرای منظم تمرینات آب درمانی در کنار سایر روشها باعث تقویت عضلات حمایتکننده زانو، بهبود تعادل و بازگرداندن عملکرد مفصل میشود.
- بیماران میتوانند فعالیتهای روزمره و ورزشی خود را با اعتماد به نفس بیشتر انجام دهند و از درد و محدودیت حرکتی رهایی یابند.
زمانی که بهدلیل بسیاری از مشکلات ایجاد شده در زانو به فوق تخصص زانو مراجعه میکنید، پزشک ابتدا سعی بر آن دارد که بهروشهای ساده و غیر تهاجمی مانند آب درمانی مشکل ایجاد شده در زانو را درمان کند.
گاهی ممکن است پس از عمل جراحی پارگی رباط صلیبی زانو، برای تسریع روند بهبودی به شما توصیه شود که فیزیوتراپی یا آب درمانی را انجام دهید.