8 نکته مهم پس از جراحی و ترمیم شانه
8 نکته مهم پس از جراحی و ترمیم شانه
بسیاری از فعالیتهایی که بهصورت روزانه انجام میدهیم با استفاده از شانه و دست انجام میشود، بهطور مثال از بلند کردن یا پرتاب شی گرفته تا یک سلام کردن ساده، شما نیاز به حرکت دادن دست و درگیر کردن شانه خود دارید.
گاهی برخی از حرکات ناگهانی و انجام حرکات مستمر میتواند به این قسمت مهم از بدن آسیب بسیار زیادی وارد کند. در اغلب مواقع آسیب وارد شده به این قسمت را میتوان با استفاده از راهکارهای خانگی درمان کرد.
اما زمانی که پس از درمانهای اولیه و خانگی درمان و بهبودی حاصل نشود، میبایست به پزشک متخصص ارتوپد مراجعه کنید تا پزشک توسط ابزارهای تشخیصی دقیق، درمانهای حرفهایتری را برای شما در نظر بگیرد.
بهطور کلی اگر پزشک لازم بداند مشکلات ایجاد شده را در قسمت شانه درمان میکند، پس از درمان توسط پزشک، شما نیز نقش مهمی پس از درمان خواهید داشت؛ چرا که باید مراقبتهای لازم را انجام دهید تا روند بهبودی سریعی داشته باشید. در ادامه نکات مهم و ضروری را در این زمینه بهطور کامل توضیح خواهیم داد.

1- استفاده از اسلینگ یا آویز دست
برای آنکه به روند بهبودی خود کمک کنید، باید به برخی از موارد و نکتهها توجه داشته باشید. استفاده از اسلینگ و آویز دست یکی از دستوراتی است که باید پس از عمل انجام شود؛ چرا که باید پس از ترمیم یا جراحی، شانه و دست بیحرکت بماند.
هنگامی که از اسلینگ استفاده میکنید، دست و بازوی شما دیگر حرکتی نخواهد داشت و بهعنوان یک محافظت کننده خوب عمل میکند.
2- درست بخوابید
هنگام خوابیدن دقت داشته باشید که به گونهای دراز بکشید که به دست و شانه فشاری وارد نشود، در واقع نباید به پهلو بخوابید. بهتر است روی کاناپههای راحت به پشت دراز کشیده و از اسلینگ استفاده کنید تا به دستان شما فشاری وارد نشود.
برای اینکه کمی در ارتفاع بخوابید و کمی بالاتر از سطح زمین باشید، در زیر تشک خود بالشت قرار دهید تا آسیبی به تاندون ترمیم شده وارد نشود.
3- از دوستان و خانواده خود کمک بخواهید
در روزهای ابتدایی پس از ترمیم یا جراحی پارگی تاندون شانه قطعا نمیتوانید فعالیتهایی را که بهصورت روزانه انجام میدادید، بهراحتی انجام دهید. ممکن است در فعالیتهای روزانه مانند دوش گرفتن، تعویض پانسمان و پختوپز نیاز به کمک داشته باشید.
این نکته را به یاد داشته باشید که نباید در روزهای ابتدایی فعالیتهای این چنینی را به تنهایی انجام دهید تا فشاری به شما وارد نشود.
4- به عوارض پس از ترمیم توجه کنید
عارضههای پس از عمل بسیار نادر است، اما ممکن است علائمی غیرعادی پس از ترمیم مشاهده شود که در این صورت باید به چنین علائم توجه کنید و با پزشک در میان بگذارید. علائم مهم شامل موارد زیر است:
- تب
- قرمزی و ترشح از ناحیه برش زده شده
- درد ناگهانی و بسیار شدید
- بیحسی و سوزن سوزن شدن انگشتان دست
5- انجام تمرینات فیزیوتراپی
انجام فیزیوتراپی پس از ترمیم میتواند در روند بهبودی بسیار تاثیرگذار باشد، در واقع انجام این تمرینات به بهبودِ ثبات، قدرت و دامنه حرکات در شانه بسیار کمک خواهد کرد. همچنین بهتر است توانبخشی را در برنامههای تمرینی خود برای تسریع روند بهبودی قرار بدهید.
6- استراحت کنید
استراحت کردن جهت دستیابی به بهبودی بسیار مهم است؛ بنابراین سعی کنید تا حد امکان هیچگونه فعالیت سنگینی را انجام ندهید. بهتر است یک بسته یخ را برای کاهش التهاب ایجاد شده در ناحیه عمل قرار دهید.
پس از آن میتوانید جهت تسکین درد و اسپاسم یا گرفتگی عضلات از گرما درمانی استفاده کنید. داروهای خود را طبق دستور، منظم و دقیق مصرف کنید. مصرف داروهای ضدالتهاب به شما کمک میکند تا تمرینات فیزیوتراپی را به شکل بهتری انجام دهید و تاثیر بیشتری داشته باشد.

7- به حرکات خود دقت داشته باشید
در حالیکه انجام حرکات با مچ و انگشتان بیخطر به نظر میرسد، اما میتواند به شانه فشار وارد کند. بلند کردن دست به سمت عقب، بالا بردن دست، بلند کردن هر وسیلهای سنگین و قرار دادن وسیلههای سنگین روی شانه میتواند برای شما خطرناک باشد و روند بهبودی را به خطر بیندازد. پوشیدن اسلینگ در جلوگیری از انجام این حرکات بسیار کمک خواهد کرد.
8- رانندگی پس از عمل
تا 6 هفته پس از عمل نباید رانندگی کنید. پس از آن هر زمان که احساس کردید که فشاری به شانه و دست شما وارد نمیشود، میتوانید رانندگی را شروع کنید، اما این نکته را در نظر داشته باشید که از همان ابتدا مسافتهای طولانی را رانندگی نکنید.
ابتدا از مسیرهای کم شروع کنید یا در ابتدا فردی را در کنار خود داشته باشید تا هنگام خستگی، همراه شما در رانندگی کمک کند، همچنین بهتر است دراینباره با پزشک متخصص نیز مشورت کنید.
اهمیت مراقبت از شانه در هفتههای ابتدایی پس از جراحی
هفتههای اول پس از ترمیم شانه، حساسترین دوران برای تثبیت جراحی و جلوگیری از آسیب مجدد هستند. مراقبت دقیق در این بازه زمانی، نقش حیاتی در بهبود موفقیتآمیز عملکرد شانه و کاهش درد دارد.
بیحرکت نگه داشتن شانه و استفاده از اسلینگ
استفاده از اسلینگ یا آویز دست، شانه و بازوی شما را در موقعیت امن نگه میدارد و فشار مستقیم روی تاندون تازه ترمیم شده را کاهش میدهد. این کار به جلوگیری از کشیدگی یا بازشدگی زودهنگام تاندون کمک میکند.
- استفاده از اسلینگ طبق دستور پزشک ضروری است.
- حتی در فعالیتهای کوتاه روزانه، از برداشتن ناگهانی دست اجتناب کنید.
- اسلینگ را بهگونهای تنظیم کنید که شانه و بازو در زاویه مناسب قرار گیرند.
خوابیدن صحیح و حمایت از بازو
نحوه خوابیدن بعد از جراحی شانه اهمیت زیادی دارد، زیرا فشار زیاد روی بازو میتواند روند ترمیم را کند کند.
- خوابیدن به پشت با حمایت بالشت زیر بازو توصیه میشود.
- از خوابیدن روی پهلو یا روی شانه عمل شده خودداری کنید.
- تنظیم ارتفاع بالشت کمک میکند تا شانه در موقعیت امن و بیفشار باقی بماند.
کمک گرفتن از دیگران
در روزهای ابتدایی پس از جراحی، بسیاری از فعالیتهای روزمره دشوار خواهند بود. کمک گرفتن از خانواده یا دوستان باعث کاهش فشار روی شانه و پیشگیری از آسیب میشود.
- فعالیتهایی مانند دوش گرفتن، پختوپز و تعویض پانسمان را بدون کمک انجام ندهید.
- هرگونه بلند کردن یا کشیدن اجسام سنگین باید با همراه انجام شود.
شناسایی علائم هشداردهنده بعد از جراحی شانه
شناخت علائم غیرطبیعی پس از عمل، امکان اقدام سریع و پیشگیری از عوارض جدی را فراهم میکند. بیماران باید نسبت به تغییرات غیرمعمول حساس باشند و با پزشک تماس بگیرند.
علائم هشداردهنده مهم
- تب، قرمزی یا ترشح از محل برش جراحی.
- درد ناگهانی و شدید یا اسپاسمهای غیرمعمول در شانه.
- بیحسی، سوزنسوزن شدن یا ضعف در انگشتان دست.
اقدامات ضروری در صورت مشاهده علائم
- فوراً با پزشک یا تیم جراحی تماس بگیرید.
- از انجام تمرینات شدید یا فعالیتهای سنگین خودداری کنید تا وضعیت بررسی شود.
- پانسمان را تمیز نگه داشته و محل زخم را از آلودگی محافظت کنید.
نقش فیزیوتراپی و توانبخشی در بازگشت عملکرد شانه
فیزیوتراپی کنترلشده و منظم بعد از جراحی، باعث بازگرداندن قدرت، دامنه حرکتی و ثبات شانه میشود و از سفتی طولانیمدت جلوگیری میکند.
شروع تمرینات و پیشرفت تدریجی
- تمرینات سبک معمولاً از هفتههای ابتدایی با نظر فیزیوتراپیست آغاز میشوند.
- شدت و دامنه حرکات باید به تدریج افزایش یابد تا بافتها فرصت ترمیم داشته باشند.
- توقف ناگهانی یا فشار بیش از حد میتواند روند بهبود را مختل کند.
تمرکز بر کشش و تقویت عضلات
- تمرینات کششی و تقویتی برای عضلات شانه و بازو، ثبات مفصل را افزایش میدهند.
- تقویت عضلات کمک میکند فشار روی تاندون ترمیم شده کاهش یابد.
- تمرینات باید تحت نظر فیزیوتراپیست و با تکرار منظم انجام شود.
استمرار تمرینات
- حتی پس از کاهش درد، ادامه تمرینات برای جلوگیری از سفتی مفصل و بازگشت عملکرد کامل ضروری است.
- ثبت پیشرفت در تمرینات به پزشک یا فیزیوتراپیست کمک میکند روند بهبود شما را پیگیری کند.
مدیریت درد و التهاب بعد از جراحی شانه
کنترل درد و التهاب باعث افزایش کیفیت زندگی و سرعتبخشی به روند بهبودی میشود و از ایجاد مشکلات ثانویه جلوگیری میکند.
روشهای غیردارویی
- کمپرس سرد در ساعات ابتدایی بعد از جراحی التهاب و تورم را کاهش میدهد.
- گرما درمانی میتواند اسپاسم عضلانی و سفتی را تسکین دهد.
- بالا نگه داشتن بازو هنگام استراحت به کاهش تورم کمک میکند.
داروهای تجویز شده
- مصرف داروهای ضد التهاب و مسکن طبق دستور پزشک ضروری است.
- هیچگاه داروها را خودسرانه قطع نکنید.
- در صورت بروز عوارض دارویی، فوراً پزشک را مطلع کنید.
پیگیری و ثبت میزان درد
- ثبت روزانه شدت درد و تورم کمک میکند پزشک یا فیزیوتراپیست تصمیمهای بهتری برای برنامه توانبخشی بگیرد.
- اطلاعرسانی دقیق به تیم پزشکی از درد و محدودیت حرکتی برای جلوگیری از آسیب ثانویه ضروری است.
محدودیتهای فعالیت و حرکات خطرناک پس از ترمیم شانه
اطلاع از فعالیتهای ممنوعه و حرکات خطرناک، از وارد شدن فشار به شانه تازه جراحی شده جلوگیری میکند و روند بهبود را بهینه میکند.
حرکات ممنوع و اجسام سنگین
- از بلند کردن، کشیدن یا فشار روی اجسام سنگین خودداری کنید.
- حرکات بالای سر یا چرخش شدید بازو میتواند تاندون ترمیم شده را تحت فشار قرار دهد.
- اجتناب از فعالیتهای ناگهانی و پر فشار تا تأیید پزشک ضروری است.
استفاده از اسلینگ
- اسلینگ بهعنوان محافظ شانه، از حرکات ناخواسته جلوگیری میکند.
- هنگام انجام فعالیتهای سبک روزانه، اسلینگ را بهطور مناسب استفاده کنید.
رانندگی و فعالیتهای پیچیده
- رانندگی به مدت حداقل ۶ هفته پس از جراحی ممنوع است.
- پس از این مدت، فقط مسافت کوتاه و با دقت و رعایت نکات پزشکی مجاز است.
- مسیرهای طولانی و رانندگی بدون همراه تا زمان تثبیت کامل شانه توصیه نمیشود.
بازگشت تدریجی به فعالیتهای روزمره و اجتماعی
بازگشت به فعالیتهای روزمره و اجتماعی پس از ترمیم شانه نیازمند برنامهریزی و رعایت محدودیتهاست. انجام تدریجی فعالیتها باعث میشود فشار مجدد به شانه وارد نشود و روند بهبود سریعتر پیش برود.
شروع فعالیتهای سبک و نشسته
فعالیتهای سبک مانند نشستن طولانیمدت، مطالعه یا استفاده از رایانه را میتوان از هفتههای ابتدایی پس از جراحی آغاز کرد. این اقدامات به حفظ تواناییهای روزمره کمک میکنند بدون اینکه به مفصل فشار وارد شود.
- فعالیتها را به تدریج و کوتاه مدت انجام دهید.
- در صورت احساس درد یا تورم، فعالیت را متوقف کنید.
- از کمکگرفتن از اعضای خانواده برای جابجایی وسایل سنگین استفاده کنید.
محدودیت فعالیتهای ورزشی و سنگین
انجام فعالیتهای ورزشی یا کارهای سنگین قبل از تأیید پزشک میتواند آسیب به تاندون ترمیم شده وارد کند و روند بهبودی را طولانی کند.
- از بلند کردن اجسام سنگین و حرکات بالای سر خودداری کنید.
- تمرینات ورزشی سبک فقط با نظر فیزیوتراپیست مجاز هستند.
- فعالیتهای طولانی یا فشار زیاد باید پس از ارزیابی پزشک آغاز شوند.
کمک گرفتن از دیگران در انجام کارهای روزمره
در روزهای ابتدایی پس از ترمیم، بسیاری از فعالیتهای روزمره میتوانند فشار اضافی روی شانه ایجاد کنند. کمک گرفتن از دیگران خطر آسیب مجدد را کاهش میدهد.
- برای کارهای خانه مانند آشپزی یا شستشو کمک بگیرید.
- فعالیتهای جابجایی یا بلند کردن وسایل را بدون همراه انجام ندهید.
- حتی بعد از بهبود اولیه، از کمک دیگران در فعالیتهای پر فشار استفاده کنید.
پیشگیری از آسیبهای طولانیمدت و حفظ عملکرد شانه
حفظ عملکرد شانه در بلندمدت نیازمند مراقبت مستمر حتی بعد از پایان دوره توانبخشی است. تمرینات منظم و رعایت سبک زندگی فعال از آسیبهای طولانیمدت جلوگیری میکند.
ادامه تمرینات تقویتی و کششی
تمرینات کششی و تقویتی به طور منظم باعث حفظ دامنه حرکتی، افزایش ثبات شانه و جلوگیری از خشکی و سفتی مفصل میشوند.
- برنامه تمرینی توصیه شده توسط فیزیوتراپیست را ادامه دهید.
- تمرینات سبک روزانه برای حفظ انعطاف و قدرت عضلات انجام شود.
- از فشار ناگهانی یا حرکات تهاجمی اجتناب کنید.
اجتناب از حرکات پر فشار و بلند کردن اجسام سنگین
حرکات پر فشار یا بلند کردن اجسام سنگین میتوانند به تاندون ترمیم شده آسیب برسانند و باعث بازگشت مشکلات قبلی شوند.
- وزنهای سنگین یا فعالیتهایی که بالای سر انجام میشوند محدود شوند.
- از فعالیتهای تکراری و فشار زیاد در ورزش یا کار خودداری کنید.
- در صورت نیاز به بلند کردن اجسام، از کمک دیگران یا ابزارهای کمکی استفاده کنید.
رعایت وزن سالم و سبک زندگی فعال
حفظ وزن مناسب فشار روی شانه و مفصل را کاهش میدهد و سلامت بلندمدت آن را تضمین میکند.
- رژیم غذایی متعادل و سرشار از پروتئین و مواد مغذی داشته باشید.
- فعالیتهای سبک و منظم مانند پیادهروی برای حفظ سلامت عضلات و مفصل انجام دهید.
- اجتناب از اضافه وزن باعث کاهش فشار مزمن روی شانه میشود.
سوالات پرتکرار بیماران پس از ترمیم شانه
پاسخ به سوالات متداول، نگرانی بیماران را کاهش داده و موجب پیروی بهتر از دستورالعملهای مراقبتی میشود.
زمان برداشت اسلینگ
- معمولاً بعد از ۴ تا ۶ هفته و با تأیید پزشک میتوان اسلینگ را برداشت.
- حتی پس از برداشتن، از حرکات ناگهانی و فشار زیاد روی شانه خودداری کنید.
تمرینات فیزیوتراپی امن در خانه
- تمرینات سبک کششی و تقویتی که توسط فیزیوتراپیست آموزش داده شدهاند مجاز هستند.
- حرکات ناگهانی یا بلند کردن اجسام سنگین ممنوع است.
بازگشت به رانندگی و فعالیتهای ورزشی سبک
- رانندگی حداقل تا ۶ هفته پس از عمل ممنوع است.
- فعالیتهای سبک ورزشی پس از تایید پزشک و شروع با مسافت کوتاه و شدت کم امکانپذیر است.
علائم نیازمند مراجعه فوری
- درد شدید یا ناگهانی، تورم بیش از حد، قرمزی یا تب.
- بیحسی، ضعف یا سوزنسوزن شدن دست و انگشتان.
مدت زمان مصرف داروهای ضد التهاب
- طبق دستور پزشک مصرف شود.
- قطع خودسرانه دارو میتواند روند بهبودی را کند و درد را افزایش دهد.
خوابیدن به پهلو
- خوابیدن به پهلو روی شانه عمل شده ممنوع است.
- خوابیدن به پشت با حمایت بالشت زیر بازو توصیه میشود.
فعالیتهای روزمره مجاز
- فعالیتهای سبک و نشسته، استفاده از رایانه، خواندن و کارهای کوتاه روزانه مجاز هستند.
- فعالیتهای پر فشار باید با کمک دیگران انجام شود.
پیشگیری از آسیب مجدد در بلندمدت
- ادامه تمرینات کششی و تقویتی به طور منظم.
- اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین یا حرکات تکراری پر فشار.
- رعایت وزن سالم، سبک زندگی فعال و پیروی از توصیههای پزشک و فیزیوتراپیست.
کلام آخر
شاید پس از مدت کوتاهی پس از ترمیم یا جراحی شانه احساس کنید که دیگر شرایط خوبی دارید و میتوانید فعالیتهای خود را آغاز کنید، بهتر است از سرگیری فعالیتها را به تصمیم و تشخیص خود شروع نکنید.
دراینباره با پزشک فوق تخصص شانه مشورت کنید، هر زمانی که پزشک به شما اجازه فعالیتهای ورزشی یا فعالیتهای روزانه را داد، فعالیتهای خود را آغاز کنید. اگر با انجام تمام نکات ذکر شده روند بهبودی را در خود مشاهده نمیکنید، بهتر است با پزشک متخصص شانه یا متخصص ارتوپد در میان بگذارید تا بررسیهای لازم را برای شما انجام دهد.