مراقبت بعد از عمل رباط صلیبی زانو
جراحی که برای ترمیم آسیب به این رباط از زانو انجام میگیرد، تنها یک بخشی از درمان است، مراقبت پس از عمل رباط صلیبی زانو نقش مهمی در روند بهبودی و ترمیم مشکل ایجاد شده دارد. در واقع با رعایت نکات مهم در خصوص درمان پارگی رباط صلیبی زانو، میتوانید به روند بهبودی خود سرعت ببخشید.
در این مقاله قصد داریم هر آن چیز که مهم بوده و در روند بهبودی شما تاثیر گذار است، در ادامه بهطور کامل ذکر کنیم.
مراقبت بعد از عمل رباط صلیبی زانو
روند بهبودی پس از عمل
- در اغلب مواقع بیماران پس از آنکه این عمل را انجام میدهند، همان روز یا یک روز بعد از عمل، بسته به شرایطشان به خانه باز میگردند. بیماران باید پس از بیهوشی با کمک عصا کمی قدم بزنند.
- در خصوص دوش گرفتن پس از عمل نمیتوان خودسرانه تصمیم گرفت، باید طبق دستور و توصیه پزشک عمل کرد.
- جراحان ارتوپد پس از آن که عمل را انجام میدهند به بیماران توصیه میکنند که استراحت کافی داشته باشند و تا چندین روز، کمپرس یخ را بر قسمتی که جراحی شده قرار دهند تا تورم کاهش یابد.
- معمولا بیماران طی چهار الی هشت هفته پس از عمل میتوانند مجدد فعالیتهای عادی خود را از سر بگیرند و همانند گذشته بهراحتی راه بروند.
- تحقیقاتی که در این خصوص انجام شده نشان میدهد، اغلب ورزشکارانی که این عمل جراحی را انجام دادهاند، پس از هشت ماه مجددا توانستهاند به ورزش حرفهای خود بپردازند.
- بیماران باید برای بهبود محل جراحت حتما طبق دستور پزشک پانسمان خود را تعویض کنند و همیشه زخم را کاملا تمیز نگه دارند.
مراقبت بعد از عمل رباط صلیبی زانو
نکاتی جهت بهبودی سریع پس از عمل
بهبودی پس از این عمل شاید بهنظر سخت و دشوار باشد و نتوان زود به روند عادی زندگی روزمره بازگشت، اما نکاتی دراینباره وجود دارد که میتوان روند بهبودی سریعی پس از جراحی داشت که در ادامه ذکر خواهیم کرد:
تمامی زمانهایی که برای ویزیت مشخص شده به پزشک مراجعه کنید
پزشک فوق تخصص زانو پس از عمل، زمانهایی برای شما در نظر خواهد گرفت تا روند بهبودی و شرایط شما را بررسی کند؛ بنابراین مراجعه به پزشک از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در این ملاقاتهایی که با پزشک خود دارید، دستورالعملهایی در خصوص نگهداری از زانوی ترمیم شده برای شما کاملا ذکر میشود تا دوره نقاهت خود را بهراحتی پشت سر بگذارید.
فیزیوتراپی انجام دهید
برای آنکه دامنه حرکات شما بازگردد و روند بهبودی سریعتری داشته باشید، باید در تعداد جلسات مورد نیازی که برای شما مشخص شده در فیزیوتراپی شرکت کنید. با برنامههای توانبخشی که در نظر گرفته میشود، قطعا دوره نقاهت شما کوتاهتر خواهد شد.
داروهای خود را بهطور کامل مصرف کنید
اگر دارویی برای شما توسط پزشک تجویز شده، باید بهطور کامل آنها را مصرف کنید، حتی اگر مشکلی در خود مشاهده نمیکنید. میبایست دوره درمان شما کامل شود.
استراحت و تغذیه مناسب
خواب کافی و تغذیه مناسب از دیگر نکات مهمی است که باید به آن توجه شود. سعی کنید در رژیم غذایی خود لبنیات و سبزیجات زیادی بگنجانید.
مسائل غیر عادی را با پزشک خود در میان بگذارید
اگر هرگونه تغییری را که در خود مشاهده میکنید، غیرعادی به نظر آید باید با پزشک مطرح کنید. به طور مثال تب یکی از مسائل است که باید جدی گرفته شود، در ادامه در خصوص این مسئله بیشتر خواهیم پرداخت.
مدیریت درد و تورم پس از عمل رباط صلیبی
داروهای مسکن و نحوه مصرف صحیح
پس از عمل رباط صلیبی زانو، درد تا چند روز طبیعی است و استفاده از داروهای مسکن تجویز شده توسط پزشک، به کاهش درد و تسریع روند بهبودی کمک میکند.مصرف دقیق داروها طبق دستور پزشک بسیار مهم است.
از قطع خودسرانه داروها خودداری کنید.این کار باعث کاهش التهاب و بهبود راحتتر حرکت زانو میشود.
استفاده از کمپرس یخ و ترکیب با روشهای کاهش تورم
کمپرس یخ میتواند تورم و التهاب پس از عمل رباط صلیبی را بهطور مؤثر کاهش دهد.بستههای یخ را هر 2 تا 3 ساعت به مدت 10 تا 20 دقیقه روی زانو قرار دهید.از تماس مستقیم یخ با پوست خودداری کنید و حوله نازکی بین یخ و زانو قرار دهید.ترکیب کمپرس با بالا نگه داشتن پا و استراحت، روند کاهش تورم را تسریع میکند.
بالا نگه داشتن پا و حفظ زاویه مناسب زانو
بالا نگه داشتن پا در هنگام استراحت، گردش خون را بهبود میدهد و تورم را کاهش میدهد.پای خود را روی چند بالشتک بگذارید و زانو را مستقیم نگه دارید.این روش به کاهش درد، جلوگیری از تجمع مایعات و تسریع ترمیم بافتهای آسیبدیده کمک میکند.بهترین زمان انجام این کار، چند بار در روز و به ویژه هنگام استراحت طولانی است.
عمل رباط صلیبی زانو
بیش از حد فعالیت نداشته باشید
ممکن است مدت کوتاهی پس از جراحی احساس خوبی داشته باشید و بخواهید همانند گذشته فعالیتهای خود را آغاز کنید، این کار ممکن است به شما آسیب برساند. باید در کنار فعالیتهایی که انجام میدهید، استراحت و موارد زیر را رعایت کنید:
- قسمت ساق پای خود را در زیر یک یا دو بالش قرار دهید تا زانوی شما مستقیم نگهداشته شود، این روند به جلوگیری از تورم بسیار کمک میکند.
- مراقب باشید که پانسمان پای شما خیس نشود.
- از کمپرس آب گرم بههیچوجه بر قسمت جراحی شده استفاده نکنید.
- فعال بودن و استفاده از زانوبندهای مخصوص مدتی پس از عمل میتواند به استحکام زانوی شما بسیار کمک کند.
مراقبت از زخم
پس از عمل روی قسمت جراحی شده پانسمان قرار خواهند گرفت. تا زمانی که پزشک به شما اجازه باز کردن نمیدهد، باید آن را کاملا خشک و تمیز نگه دارید. پس از برداشتن پانسمان، میتوانید به حمام بروید، اما بهطوری که زخم خیس نشود.
از یک پلاستیک یا هر وسیله دیگری که مانع خیس شدن زانو میشود، استفاده کنید. پس از دوش گرفتن ممکن است در زخم، رطوبت وجود داشته باشد، قبل از پانسمان مجدد، کاملا آن قسمت را خشک کنید.
درمان رباط صلیبی زانو
مواقعی که باید به پزشک متخصص ارتوپد مراجعه کنید
- زمانی که خونریزی بهقدری است که پانسمان را کاملا خون فرا گرفته باشد و هنگام فشار دادن پانسمان خونریزی قطع نشود.
- پس از مصرف داروهای مسکن، درد ایجاد شده کاهش نمییابد.
- اگر در ساق پای خود احساس درد و تورم دارید.
- پا و انگشتان پای شما بیش از حالت نرمال و طبیعی، تیره بهنظر میرسد.
- در قسمت برش زده شده در عمل جراحی قرمزی، درد، تورم و زردی را مشاهده میکنید.
- دچار تب بالای 38 سانتیگراد هستید.
فیزیوتراپی و بازیابی دامنه حرکتی
شروع تمرینات پس از عمل و جلسات فیزیوتراپی
شروع زودهنگام فیزیوتراپی پس از عمل رباط صلیبی باعث بازگشت سریعتر دامنه حرکتی زانو میشود.جلسات باید تحت نظر فیزیوتراپیست مجرب انجام شود.تمرینات اولیه سبک و کنترلشده هستند تا از فشار بیش از حد به زانو جلوگیری شود.انجام منظم تمرینات موجب کاهش سفتی زانو و جلوگیری از چسبندگی بافتها میشود.
تمرینات تقویتی عضلات چهارسر ران و همسترینگ
تقویت عضلات اطراف زانو، ثبات مفصل را افزایش میدهد و مانع آسیب مجدد میشود.تمرینات شامل حرکات مقاومتی و کششی برای عضلات چهارسر ران و همسترینگ هستند.این تمرینات به بهبود تعادل، قدرت و کنترل حرکتی زانو کمک میکنند.انجام منظم این تمرینات برای ورزشکاران و افراد فعال ضروری است.
تمرینات تعادلی و کاهش خطر آسیب مجدد
تمرینات تعادلی باعث هماهنگی بین عضلات و افزایش پایداری مفصل زانو میشود.شامل ایستادن روی یک پا، استفاده از تخته تعادل و حرکات کنترلشده است.کاهش خطر پیچخوردگی و آسیب دوباره به رباط صلیبی را به همراه دارد.باید به تدریج و با نظارت فیزیوتراپیست انجام شود تا ایمنی حفظ شود.
مراقبت از پانسمان و جلوگیری از عفونت
تعویض و تمیز نگه داشتن پانسمان
نگهداری صحیح پانسمان پس از عمل رباط صلیبی، کلید جلوگیری از عفونت است.پانسمان را طبق دستور پزشک تعویض کنید و زخم را خشک و تمیز نگه دارید.دستها را قبل از لمس پانسمان بشویید.پانسمان خیس یا کثیف میتواند منجر به عفونت و تاخیر در بهبود شود.
نکات مهم هنگام دوش گرفتن و جلوگیری از خیس شدن زخم
خیس شدن زخم میتواند ریسک عفونت را افزایش دهد و روند ترمیم را کند کند.از کیسه پلاستیکی یا محافظ مخصوص زانو هنگام دوش گرفتن استفاده کنید.بعد از دوش گرفتن، ناحیه زخم را به دقت خشک کنید و سپس پانسمان جدید قرار دهید.این کار برای هفتههای اول پس از جراحی ضروری است.
شناسایی نشانههای عفونت و اقدام فوری
تشخیص سریع عفونت پس از عمل، از پیشرفت مشکلات جدی جلوگیری میکند.علائم شامل قرمزی، تورم، ترشح چرک، درد شدید یا تب بالای 38 درجه است.در صورت مشاهده هر یک از این نشانهها، فوراً با پزشک تماس بگیرید.اقدام به موقع باعث کاهش عوارض و تسریع بهبود میشود.
بازگشت ایمن به فعالیتهای روزمره و ورزش
زمانبندی مناسب شروع فعالیتهای سبک
شروع فعالیتهای سبک پس از عمل رباط صلیبی باید به تدریج و طبق توصیه پزشک انجام شود.راه رفتن کوتاه و سبک را میتوان از چند هفته پس از جراحی آغاز کرد.فشار بیش از حد به زانو میتواند به رباط تازه پیوند شده آسیب برساند.برنامهریزی مرحلهای فعالیتها، بازگشت ایمن به زندگی روزمره را تضمین میکند.
استفاده از زانوبند و ابزارهای حمایتی در ورزش
زانوبند و ابزارهای حمایتی به حفظ پایداری زانو در حین فعالیت کمک میکنند.برای ورزشکاران حرفهای، استفاده از بریس مخصوص توصیه میشود.این ابزارها فشار روی رباط تازه ترمیم شده را کاهش میدهند و از پیچخوردگی جلوگیری میکنند.انتخاب نوع مناسب زانوبند باید توسط پزشک یا فیزیوتراپیست انجام شود.
ارزیابی توانایی حرکت قبل از بازگشت به ورزش حرفهای
قبل از بازگشت به ورزش حرفهای، قدرت، تعادل و دامنه حرکتی زانو باید به طور کامل بررسی شود.ارزیابی توسط فیزیوتراپیست و پزشک ضروری است.اطمینان از آمادگی زانو، خطر آسیب مجدد را کاهش میدهد.بازگشت زودهنگام بدون ارزیابی، میتواند منجر به شکست جراحی و آسیب مجدد شود.
پایش وضعیت زانو و ارتباط مستمر با پزشک
زمانبندی و اهمیت ویزیتهای پس از عمل
مراجعه منظم به پزشک فوق تخصص زانو، روند بهبودی را تحت کنترل نگه میدارد.ویزیتها باعث شناسایی زودهنگام هر گونه مشکل میشود.پزشک بر روند ترمیم بافتها و عملکرد مفصل زانو نظارت میکند.پیروی دقیق از برنامه ویزیتها، شانس بازگشت سریع به فعالیتهای عادی را افزایش میدهد.
ثبت تغییرات و نشانههای غیرعادی در زانو
پیگیری دقیق تغییرات در زانو به تشخیص مشکلات احتمالی کمک میکند.درد، تورم، قرمزی یا محدودیت حرکت را یادداشت کنید.این اطلاعات به پزشک کمک میکند تا برنامه درمان و توانبخشی را اصلاح کند.ثبت دقیق علائم، از پیشرفت مشکلات جدی و نیاز به درمانهای اضافی جلوگیری میکند.
مشورت با پزشک برای اصلاح برنامه توانبخشی و فعالیت
هر تغییر در وضعیت زانو نیازمند بازبینی برنامه توانبخشی است.پزشک با بررسی علائم و عملکرد زانو، تمرینات و محدودیتها را بهروزرسانی میکند.این کار از آسیب مجدد و شکست روند درمان جلوگیری میکند.مشورت مستمر باعث افزایش اثربخشی فیزیوتراپی و بازگشت سریع به فعالیتهای روزمره و ورزش میشود.
کلام آخر
مراقبتهای پس از عمل از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. با آگاهی از تمامی این اطلاعات ذکر شده بهخوبی میتوانید پس از عمل مراقبتهای لازم را انجام دهید. با دانستن این اطلاعات ذکر شده قطعا با مشکلی در این مورد روبهرو نخواهید شد و در صورت لزوم به پزشک متخصص ارتوپد مراجعه خواهید کرد.