خارپاشنه
التهاب فاشیای کف پا یا همان خار پاشنه
خار پاشنه مستقیما توسط فشار عضلات و رباطها در طولانیمدت ایجاد میشود. این بیماری با گذشت زمان توسعه یافته و بیشتر خواهد شد. در طول زمان ایجاد میشود و هیچگاه بهصورت ناگهانی پس از انجام یک تمرین، شاهد بیرونزدگی خارپاشنه نخواهید بود.
ممکن است که در محل درد، در رادیوگرافی، یک زائده استخوانی دیده شود که هیچ ارتباطی بین شدتِ درد و اندازه این زائده وجود ندارد و حتی برداشتن این زائده نیز ممکن است نقشی در درمان خار پاشنه نداشته باشد.
درمان خار پاشنه عبارتند از فیزوتراپی، تزریقهای موضعی و ضدالتهابی که این تزریق میتواند کورتون یا روش پی آر پی باشد که گاهی نیاز به چندین بار تزریق هست. همچنین کاهش وزن، بسیار جهت درمان این بیماری مؤثر است.
توجه
از آن جایی که پاسخ به جراحی در خار پاشنه معمولا مناسب نیست، تزریقهای مکرر و فیزیوتراپی بهتر از سایر درمانها میباشد.
علل بهوجود آمدن خار پاشنه
خارپاشنه زمانی ایجاد میشود که رسوبات کلسیم در قسمت زیرین استخوان پاشنۀ پا ایجاد شود. این فرایند در طول زمان و به دلایل مختلفی ایجاد میشود و بیشتر بر اثر فشار عضلات و تاندونها، کشش عضلات کف پا و از بین رفتن غشای استخوان پاشنه بروز میکند. خارپاشنه در میان ورزشکارانی که تمام مدت در حال دویدن هستند، بیشتر دیده میشود.
مواردی که موجب بهوجود آمدن این عارضه میشود شامل موارد زیر است:
ناهنجاریهای راه رفتن، فشار بیشازحد بر پاشنه، رباطها و عصبهای نزدیک پاشنه
دویدن و پریدن مکرر روی سطوح سفت
پوشیدن کفشهای غیراستاندارد که فاقد قوس مناسب در کف باشند، دمپایی و کفشهای فرسوده
اضافه وزن و چاقی
دیابت
ایستادنهای طولانیمدت
فعالیتهای شدید بدنی به مدت طولانی
همچنین با افزایش سن، میزان انعطافپذیری فاشیای پاشنه کمتر شده و لایۀ چربی محافظ پاشنه نازکتر میشود.
علائم وجود خار پاشنه
افراد مختلف، درد پاشنۀ پا را همانند فرو رفتن سوزن یا سیخ در پا به تصویر میکشند. این درد در ابتدای صبح که بیمار از خواب بیدار میشود و پای خود را بر زمین میگذارد، بسیار تند و شدید است. در طی روز درد کاهش یافته و به ذُق ذُقی دائمی و خفیف تبدیل میشود. در برخی موارد درد کاملا در طول روز از بین میرود. هرچه به عصر و شب نزدیکتر میشویم، درد افزایش پیدا خواهد کرد. احساس درد بلافاصله پس از نشستنهای طولانیمدت، بیشتر خود را نشان میدهد.
تشخیص وجود خارپاشنه
وجود خار پاشنه اغلب بدون درد است، اما در برخی موارد نیز موجب درد و ناراحتی افراد میشود. این عارضه معمولا با چشم غیرمسلح دیده نمیشود. برای تشخیص دقیق و صحیح این بیماری، لازم است که به متخصص و جراح ارتوپدی مراجعه کرد. خارپاشنه عموما توسط عکسبرداری و تصویربرداری ایکس- ری تشخیص داده میشود.
قبل از انجام آزمایشات و تصویربرداری، پزشک پا را بهصورت فیزیکی معاینه خواهد کرد تا هرگونه علائم قرمزی یا التهاب را در آن مشاهده کند.
درمان غیرجراحی خارپاشنه
انجام برخی از کارهای زیر نیز میتواند درد را تا حد بسیاری بهبود بخشد از جمله:
انجام تمرینات کششی پا
پوشیدن کفشهای استاندارد یا کفشهای مخصوص
انجام فیزیوتراپی
پوشیدن پابندهای مخصوص شب
همچنین درد پاشنۀ پا میتواند توسط برخی داروهای مُسکن مانند استامینوفن کاهش یابد. در برخی موارد نیز تزریق مواد دارویی همانند کرتیکواستروئیدها جهت تسکین التهاب منطقه، انجام میگیرد.
استفاده از کمپرسهای سرد و بستههای یخ روزی یک بار و هر بار بهمدت 15 دقیقه بسیار روی موضع به کاهش درد این بیماری کمک میکند و بهصورت موقت موجب بیحسی موضع درد میشود. همچنین این روش باعث کاهش ورم خواهد شد. کمپرسهای سرد نسبت به کمپرس گرم در این مواقع بهتر عمل میکنند. کمپرس گرم بیشتر برای دردهای مفاصل و عضلات کاربرد دارد.
انجام عمل جراحی خارپاشنه
توصیههای پس از انجام عمل جراحی
عوارض عمل جراحی
پیشگیری از بهوجود آمدن خارپاشنه
از پوشیدن کفشهای کاملا تخت و بدون قوس یا با پاشنۀ بسیار بلند برای طولانیمدت خودداری کنید. از دیگر مواردی که ریسک ابتلا به این بیماری را افزایش میدهد، اضافه وزن است. کاهش وزن در درمان بیماری خارپاشنه بسیار کمککننده خواهد بود.